പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനും മേഖലയിലെ വർധിച്ചുവരുന്ന സംഘർഷങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കുന്നതിനുമായി ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ് നിർണ്ണായകമായ നാലിന നിർദ്ദേശങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെച്ചു. യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള രണ്ടാംഘട്ട സമാധാന ചർച്ചകൾ വ്യാഴാഴ്ച നടക്കാനിരിക്കെയാണ് ചൈനയുടെ ഈ സുപ്രധാന നയതന്ത്ര നീക്കം. അബുദാബി കിരീടാവകാശി ഷെയ്ഖ് ഖാലിദ് ബിന് മുഹമ്മദ് ബിന് സായിദ് അല് നഹ്യാനുമായി ബീജിങ്ങിൽ നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിലാണ് ഷി ജിൻപിങ് തന്റെ നിലപാടുകൾ വ്യക്തമാക്കിയത്. മേഖലയിലെ സുസ്ഥിരമായ സുരക്ഷാ ഘടന ഉറപ്പാക്കാൻ ചൈനയുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
വികസന നയങ്ങളും സുരക്ഷാ നയങ്ങളും തമ്മിലുള്ള കൃത്യമായ ഏകോപനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള നാലിന കർമ്മപദ്ധതികളാണ് ചൈന മുന്നോട്ടുവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ പരസ്പരബന്ധിതമായ അയൽക്കാരാണെന്നും അവരെ മാറ്റിനിർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു സുരക്ഷാ സംവിധാനം സാധ്യമല്ലെന്നും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. മേഖലയുടെ പൊതുവായ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി പിന്തുണയ്ക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണെന്നും ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ ഇടപെടലുകൾക്ക് ബദലായി ഒരു ഏഷ്യൻ നയതന്ത്രം രൂപപ്പെടുത്താനാണ് ചൈന ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ഇറാന്റെ തുറമുഖങ്ങൾക്കെതിരെ അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ പുതിയ ഉപരോധങ്ങളെ ചൈന രൂക്ഷമായ ഭാഷയിലാണ് വിമർശിച്ചത്. അമേരിക്കയുടെ ഈ നടപടി ‘അപകടകരവും നിരുത്തരവാദപരവുമാണ്’ എന്ന് ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ വക്താവ് ഗുവോ ജിയാകുൻ വാഷിംഗ്ടണിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. നിലവിലുള്ള വെടിനിർത്തൽ കരാറുകളെ തകർക്കാൻ മാത്രമേ ഇത്തരം ഉപരോധങ്ങൾ സഹായിക്കൂ എന്നും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം ഇത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുമെന്നും ചൈന കുറ്റപ്പെടുത്തി. ഉപരോധങ്ങൾ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സമാധാനശ്രമങ്ങൾക്ക് കനത്ത വെല്ലുവിളിയാണെന്നാണ് ചൈനീസ് പക്ഷം.
അമേരിക്കൻ ഉപരോധം നിലനിൽക്കെത്തന്നെ അത് പരസ്യമായി വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ട് ചൈനീസ് ബന്ധമുള്ള കപ്പൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് കടന്നത് മേഖലയിൽ പുതിയ പോർമുഖം തുറന്നിരിക്കുകയാണ്. ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഏർപ്പെടുത്തിയ കർശനമായ നാവിക ഉപരോധത്തെ വകവയ്ക്കാതെയാണ് ‘റിച്ച് സ്റ്റാറി’ (Rich Starry) എന്ന കപ്പൽ സുരക്ഷിതമായി യാത്ര പൂർത്തിയാക്കിയത്. അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ കണ്ണുവെട്ടിച്ച് നടന്ന ഈ യാത്ര വൈറ്റ് ഹൗസിനെ പ്രകോപിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ കരുതുന്നു. ഇത് ചൈനയും യുഎസും തമ്മിലുള്ള വാണിജ്യ യുദ്ധത്തിന് പുതിയ മാനം നൽകിയേക്കാം.
യുഎഇ കിരീടാവകാശിയുടെ ബീജിങ് സന്ദർശനം വെറുമൊരു ഔദ്യോഗിക കൂടിക്കാഴ്ചയല്ലെന്നും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ശക്തിസമവാക്യങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്ന ഒന്നാണെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. അമേരിക്കയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ ചൈനയുമായി കൂടുതൽ പ്രതിരോധ-സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ തയ്യാറെടുക്കുന്നതിന്റെ സൂചനയാണിതെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. ചൈനയുടെ നാലിന നിർദ്ദേശങ്ങൾക്ക് യുഎഇ നൽകുന്ന പിന്തുണ മേഖലയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ ചൈനയുടെ സ്വാധീനം വർധിക്കുന്നതായാണ് ഈ കൂടിക്കാഴ്ച വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
ചൈനയുടെ ഇടപെടൽ ഇറാനുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് മേൽ വലിയ സമ്മർദ്ദമുണ്ടാക്കാൻ കാരണമാകും. ഇറാനെ ഒറ്റപ്പെടുത്താനുള്ള യുഎസ് നീക്കങ്ങൾക്ക് ചൈനയുടെയും യുഎഇയുടെയും നിലപാടുകൾ തിരിച്ചടിയായേക്കാം. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷയും കപ്പൽ ഗതാഗതവും അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ചൈന മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന സുരക്ഷാ ഘടന ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ എത്രത്തോളം സ്വീകാര്യത നേടുമെന്നാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. മേഖലയിലെ സുസ്ഥിരതയ്ക്കായി വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകാൻ ചൈന ലോകശക്തികളോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണാൻ ചൈനയുടെ സാമ്പത്തിക സ്വാധീനം ഉപയോഗിക്കാനാണ് ബീജിങ് ശ്രമിക്കുന്നത്. വൺ ബെൽറ്റ് വൺ റോഡ് പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലുള്ള നിക്ഷേപം വർധിപ്പിക്കാനും ചൈനയ്ക്ക് പദ്ധതിയുണ്ട്. സുരക്ഷയും സാമ്പത്തിക വികസനവും കൈകോർത്തു പോകണമെന്ന ഷി ജിൻപിങ്ങിന്റെ നിർദ്ദേശം ഈ ദീർഘകാല താല്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന യുഎസ്-ഇറാൻ ചർച്ചകളുടെ ഗതി നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ ചൈനയുടെ ഈ നാലിന നിർദ്ദേശങ്ങൾ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.