വാഷിംഗ്ടണ്: അമേരിക്കന് നാവികസേനാ സെക്രട്ടറി ജോണ് ഫെലാന് സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞു. ബുധനാഴ്ച പെന്റഗണ് ആണ് ഇക്കാര്യം ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചത്. ഫെലാന്റെ രാജി ഉടനടി പ്രാബല്യത്തില് വരുമെന്നും നാവികസേനാ അണ്ടര്സെക്രട്ടറി ഹംഗ് കാവോ ആക്ടിംഗ് സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയേല്ക്കുമെന്നും പെന്റഗണ് വക്താവ് സീന് പാര്നല് വ്യക്തമാക്കി. ഇറാനുമായുള്ള സംഘര്ഷവും ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ നാവിക ഉപരോധവും തുടരുന്നതിനിടെയുള്ള ഈ മാറ്റം പ്രതിരോധ മേഖലയില് വലിയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഫെലാന്റെ രാജിക്കുള്ള കാരണം വ്യക്തമാക്കാന് നാവികസേന തയ്യാറായിട്ടില്ല. എന്നാല് പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തില് സൈന്യത്തിന്റെ തലപ്പത്ത് നടന്നുവരുന്ന വലിയ അഴിച്ചുപണിയുടെ ഭാഗമായാണ് ഈ രാജിയെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും മാസങ്ങള്ക്കിടയില് സൈന്യത്തിലെ നിരവധി ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഹെഗ്സെത്ത് സ്ഥാനത്തുനിന്ന് നീക്കിയിരുന്നു. ആര്മി ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫ് റാന്ഡി ജോര്ജ് ഉള്പ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖര് ഇത്തരത്തില് പുറത്തുപോയവരില് ഉള്പ്പെടുന്നു.
2025 മാര്ച്ചിലാണ് സിവില് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ജോണ് ഫെലാന് നാവികസേനാ സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയേറ്റത്. പകരം ചുമതലയേല്ക്കുന്ന ഹംഗ് കാവോ 25 വര്ഷത്തെ സേവനപരിചയമുള്ള നാവികസേനാ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. 2024-ല് നടന്ന യുഎസ് സെനറ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പില് വെര്ജീനിയയില് നിന്ന് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപിന്റെ പിന്തുണയോടെ കാവോ മത്സരിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു. സൈനിക പശ്ചാത്തലമുള്ള ഒരാള് നാവികസേനയുടെ തലപ്പത്തേക്ക് വരുന്നത് നിലവിലെ യുദ്ധസാഹചര്യത്തില് നിര്ണ്ണായകമാണ്.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ ഉപരോധം ശക്തമായി തുടരുന്നതിനിടെയാണ് ഈ നേതൃമാറ്റം. ഇറാനിയന് തുറമുഖങ്ങള്ക്കുമേല് ഏര്പ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഉപരോധം ഫലപ്രദമാണെന്നും ഇറാന് നിലവില് ദുര്ബലമായ അവസ്ഥയിലാണെന്നും വൈറ്റ് ഹൗസ് വക്താവ് കരോളിന് ലെവിറ്റ് പറഞ്ഞു. എന്നാല് അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും വെടിനിര്ത്തല് കരാര് ലംഘിക്കുകയാണെന്നും അതിനാല് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കില്ലെന്നുമാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്.
കടലിടുക്കില് ഇറാന് രണ്ട് കപ്പലുകള് പിടിച്ചെടുത്തത് മേഖലയിലെ സംഘര്ഷം അതിരൂക്ഷമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ലോകത്തെ എണ്ണവിതരണത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം കടന്നുപോകുന്ന പാതയെന്ന നിലയില് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ ഓരോ നീക്കവും ആഗോളതലത്തില് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇതിനിടെ പെന്റഗണിലുണ്ടാകുന്ന ഉന്നതതല മാറ്റങ്ങള് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഭാവി സൈനിക നീക്കങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകര് ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
അമേരിക്കന് സൈന്യത്തിനുള്ളിലെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നങ്ങളും നേതൃമാറ്റങ്ങളും ഇറാനെതിരെയുള്ള നീക്കങ്ങളെ ദുര്ബലപ്പെടുത്തുമോ എന്ന ആശങ്കയും ഉയരുന്നുണ്ട്. പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്ത് സൈന്യത്തെ തന്റെ താല്പ്പര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഉടച്ചുവാര്ക്കുന്നതിനെതിരെ നേരത്തെ തന്നെ വിമര്ശനങ്ങള് ഉയര്ന്നിരുന്നു. ജോണ് ഫെലാന്റെ സേവനത്തിന് നന്ദി അറിയിക്കുന്നതായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാവി കാര്യങ്ങള് ശുഭകരമാകട്ടെ എന്ന് ആശംസിക്കുന്നതായും പെന്റഗണ് വക്താവ് കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
ഇറാനുമായുള്ള ചര്ച്ചകളില് പുരോഗതിയില്ലാത്തതും ഉപരോധം തുടരുന്നതും മേഖലയിലെ സമാധാനശ്രമങ്ങള്ക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടിയാണ്. പാകിസ്ഥാന്റെ മധ്യസ്ഥതയില് ചര്ച്ചകള്ക്കുള്ള ശ്രമം നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും സൈനിക തലപ്പത്തെ ഈ അനിശ്ചിതത്വം തീരുമാനങ്ങളെ ബാധിച്ചേക്കാം. ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള എണ്ണക്കടത്തും കപ്പലുകളുടെ സുരക്ഷയും പുതിയ നാവികസേനാ മേധാവിക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയായിരിക്കും.
ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിലെ പല ഉന്നതരും രാജിവെച്ചൊഴിയുന്ന സാഹചര്യം ഭരണസ്ഥിരതയെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന വാദവും ശക്തമാണ്. സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥര്ക്കിടയില് ഹെഗ്സെത്തിനോടുള്ള അതൃപ്തിയാണ് പലരെയും പുറത്താക്കുന്നതിലേക്കോ രാജിവെയ്ക്കുന്നതിലേക്കോ നയിക്കുന്നതെന്നാണ് റിപ്പോര്ട്ടുകള്. നാവികസേനയിലെ ഈ മാറ്റം ഇറാനെതിരെയുള്ള ഉപരോധത്തിന്റെ തീവ്രത വര്ദ്ധിപ്പിക്കാന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളതാണോ എന്നും സംശയമുണ്ട്.
അതിനിടെ, ആഗോള എണ്ണ വിപണിയില് നിലവിലെ സാഹചര്യം വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങള് ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. എണ്ണക്കപ്പലുകള്ക്ക് നേരെയുള്ള അക്രമങ്ങളും പിടിച്ചെടുക്കലുകളും വിതരണ ശൃംഖലയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. ഹംഗ് കാവോയുടെ നേതൃത്വത്തില് നാവികസേന ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കില് എന്ത് നിലപാട് സ്വീകരിക്കും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും മേഖലയിലെ വരും ദിവസങ്ങളിലെ സമാധാനം.
ഇറാന്റെ പുതിയ നീക്കങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാന് അമേരിക്കന് സൈന്യം കൂടുതല് തയ്യാറെടുപ്പുകള് നടത്തുന്നുണ്ടെന്നാണ് സൂചന. സാമ്പത്തിക ഉപരോധത്തിനൊപ്പം സൈനികമായ കരുത്തുപ്രകടനത്തിനും ട്രംപ് തയ്യാറെടുക്കുന്നതായാണ് വൈറ്റ് ഹൗസില് നിന്നുള്ള വിവരങ്ങള്. ഫെലാന്റെ വിടവാങ്ങലും കാവോയുടെ വരവും ഈ തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.