വാഷിങ്ടൺ: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ അതീവ ഗുരുതരമായി തുടരുന്ന ഇറാൻ-അമേരിക്കൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ, സൈനിക നീക്കം തുടരാൻ സൗദി അറേബ്യ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് മേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നതായി റിപ്പോർട്ട്. അഞ്ചുദിവസത്തെ താത്കാലിക വെടിനിർത്തൽ ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഇറാനിലെ ഭരണകൂട മാറ്റത്തിനായി ആക്രമണം തുടരണമെന്നാണ് സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്ന് ‘ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്’ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യയെ പുനർനിർമ്മിക്കാനുള്ള ഈ ‘ചരിത്രപരമായ അവസരം’ കൈവിടരുതെന്നും ഇറാൻ ഉയർത്തുന്ന ദീർഘകാല ഭീഷണി അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇതാണ് പോംവഴിയെന്നുമാണ് സൗദിയുടെ വാദം.
മൂന്നാഴ്ചയിലേറെ നീണ്ടുനിന്ന അതിശക്തമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് അയത്തുള്ള അലി ഖമേനി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായും ടെഹ്റാനിൽ ഭരണകൂട മാറ്റം നടന്നതായും ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെയാണ് സൗദിയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഈ നീക്കം. എന്നാൽ യുദ്ധം മൂലം ലോകം നേരിടുന്ന ആഗോള ഇന്ധന പ്രതിസന്ധി ‘അതിരൂക്ഷമാണെന്ന്’ യൂറോപ്യൻ കമ്മീഷൻ പ്രസിഡന്റ് ഉർസുല വോൺ ഡെർ ലെയ്ൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. തടസ്സപ്പെട്ട ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഉടൻ തുറക്കുന്നതിനായി ഇറാനുമായി ചർച്ചകൾ നടത്തേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചുവെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ തുറന്നില്ലെങ്കിൽ ഇറാന്റെ വൈദ്യുതി നിലയങ്ങൾ തകർക്കുമെന്ന മുൻ ഭീഷണിയിൽ നിന്ന് ട്രംപ് തത്കാലം പിന്മാറിയിട്ടുണ്ട്. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്ക് നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ അഞ്ച് ദിവസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടിവെച്ചത് ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കാനാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഇറാന്റെ ക്രൂഡ് ഓയിൽ കയറ്റുമതിയുടെ 90 ശതമാനവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ ‘ഖാർഗ് ദ്വീപ്’ (Kharg Island) പിടിച്ചെടുക്കാൻ യുഎസ് സൈന്യത്തിന് സമയം നൽകാനുള്ള നീക്കമാണിതെന്ന് ചില രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ സംശയിക്കുന്നു. ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സ് തകർക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യവും ഇതിന് പിന്നിലുണ്ടാകാം.
യുദ്ധം തകർക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ജെ.ഡി വാൻസിനെ (JD Vance) മുഖ്യ മധ്യസ്ഥനായി നിയോഗിക്കാൻ ട്രംപ് ആലോചിക്കുന്നതായാണ് വിവരം. പാകിസ്ഥാനിൽ വെച്ച് ഇറാനിലെ ഇസ്ലാമിക ഭരണകൂടവുമായി ചർച്ചകൾ നടത്താനാണ് സാധ്യത. ട്രംപിന്റെ പ്രത്യേക ദൂതന്മാരായ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും ജാരെഡ് കുഷ്നറും ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുമെങ്കിലും കരാറുകൾക്ക് അന്തിമരൂപം നൽകാൻ വാൻസ് എത്തിയേക്കും. വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയെ ചർച്ചകൾക്കായി ടെഹ്റാൻ അയച്ചേക്കുമെങ്കിലും, ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ചർച്ചകളോട് കടുത്ത വിയോജിപ്പാണ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേർണൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
അതിനിടെ, ഇസ്രായേലിന് നേരെ ഇറാൻ നടത്തിയ മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ ജനജീവിതം ദുസ്സഹമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ചൊവ്വാഴ്ച ദക്ഷിണ ഇസ്രായേലിലുണ്ടായ ആക്രമണത്തിൽ ഒരു കുഞ്ഞ് ഉൾപ്പെടെ മൂന്ന് പേർക്ക് പരിക്കേറ്റു. നെഗേവ് മേഖലയിൽ മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് പോലീസ്. കഴിഞ്ഞ വാരാന്ത്യത്തിൽ അരാദ്, ഡിമോണ എന്നിവിടങ്ങളിലും വൻ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിച്ചിരുന്നു. ടെൽ അവീവിലുണ്ടായ മറ്റൊരു ആക്രമണത്തിൽ ഒരു കെട്ടിടം തകരുകയും നാല് പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തതായി എമർജൻസി സർവീസുകൾ അറിയിച്ചു. വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മേഖലയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥ ഇപ്പോഴും മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുകയാണ്.
Reports suggest that Saudi Arabia is pressuring US President Donald Trump to continue military strikes against Iran despite a five-day temporary ceasefire. Saudi Crown Prince Mohammed bin Salman reportedly argued that a regime change in Tehran is the only way to end long-term threats. Meanwhile, world leaders warn of a severe global energy crisis and urge for talks to reopen the Strait of Hormuz. US Vice President-elect JD Vance might lead upcoming mediation talks in Pakistan.