മുംബൈ: പ്രമുഖ ഇ-കൊമേഴ്സ് പ്ലാറ്റ്ഫോമായ മീഷോയ്ക്ക് (Meesho) ആദായനികുതി വകുപ്പ് 1,500 കോടി രൂപയുടെ നികുതി നോട്ടീസ് അയച്ചു. 2023-24 സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ വരുമാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ക്രമക്കേടുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ഈ വൻ തുക ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ആദായനികുതി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 143(3), 156 എന്നിവ പ്രകാരമാണ് നോട്ടീസ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നികുതി തുകയ്ക്കൊപ്പം പലിശയും ചേർത്താണ് ഇത്രയും വലിയ തുക അടയ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളത്. കമ്പനിയുടെ നികുതി റിട്ടേണുകളിലെ ചില കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളും ക്രമീകരണങ്ങളുമാണ് നോട്ടീസിലേക്ക് നയിച്ചതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ആദായനികുതി വകുപ്പിന്റെ ഈ നടപടിക്കെതിരെ ശക്തമായ നിയമപോരാട്ടം നടത്തുമെന്ന് മീഷോ ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു. വകുപ്പിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ വസ്തുതാവിരുദ്ധമാണെന്നും തങ്ങളുടെ ഭാഗം കേൾക്കാതെയാണ് നോട്ടീസ് അയച്ചിരിക്കുന്നതെന്നും കമ്പനി വക്താക്കൾ വ്യക്തമാക്കി. നിയമപരമായും വസ്തുതാപരമായും തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായ നിലപാടാണുള്ളതെന്ന് കമ്പനി വിശ്വസിക്കുന്നു. ഈ നോട്ടീസ് കമ്പനിയുടെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വത്തെയോ ബാധിക്കില്ലെന്നും മീഷോ അറിയിച്ചു. ഇതിനകം തന്നെ മേൽക്കോടതികളെ സമീപിക്കാനുള്ള നടപടികൾ കമ്പനി ആരംഭിച്ച് കഴിഞ്ഞു.
ഇതാദ്യമായല്ല മീഷോ നികുതി സംബന്ധമായ കുരുക്കുകളിൽ പെടുന്നത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. 2022-23 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലും സമാനമായ രീതിയിലുള്ള നികുതി നോട്ടീസ് കമ്പനിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നു. അന്ന് ഏകദേശം 572 കോടി രൂപയുടെ നികുതി ആവശ്യപ്പെട്ടായിരുന്നു നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നത്. ഈ കേസ് നിലവിൽ കർണാടക ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലാണ് ഇരിക്കുന്നത്. പഴയ നോട്ടീസിൻമേലുള്ള നടപടികൾ കോടതി താൽക്കാലികമായി സ്റ്റേ ചെയ്തിരിക്കുകയാണ്.
കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക പ്രകടനം മെച്ചപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമയത്താണ് പുതിയ പ്രതിസന്ധി ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്. മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് മീഷോയുടെ വരുമാനത്തിൽ 32 ശതമാനം വർധനവ് ഈ വർഷം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഡിസംബറിൽ അവസാനിച്ച പാദത്തിൽ 3,517.6 കോടി രൂപയാണ് കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തന വരുമാനം. ഉപഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണത്തിലും ഓർഡറുകളുടെ എണ്ണത്തിലും വലിയ മുന്നേറ്റം കമ്പനി നടത്തുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ വരുമാനം കൂടുമ്പോഴും ചെലവുകൾ വർധിക്കുന്നത് കമ്പനിക്ക് വെല്ലുവിളിയാകുന്നുണ്ട്.
സാമ്പത്തിക കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ മീഷോയുടെ അറ്റനഷ്ടം ഗണ്യമായി വർധിച്ചതായി കാണാം. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇതേ കാലയളവിൽ 37.4 കോടി രൂപയായിരുന്നു കമ്പനിയുടെ അറ്റനഷ്ടം. എന്നാൽ ഈ വർഷം അത് 491 കോടി രൂപയായി ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്. വരുമാനത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ചെലവുകൾ വർധിക്കുന്നതാണ് ഈ നഷ്ടത്തിന് പ്രധാന കാരണം. എന്നിരുന്നാലും വിപണിയിൽ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കാൻ വലിയ തോതിലുള്ള നിക്ഷേപങ്ങളാണ് മീഷോ നടത്തുന്നത്.
ഉപഭോക്തൃ അടിത്തറയുടെ കാര്യത്തിൽ മീഷോ വലിയ വളർച്ചയാണ് കൈവരിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്ലാറ്റ്ഫോമിലെ ഓർഡറുകളുടെ എണ്ണം 36 ശതമാനം വർധിച്ച് 69 കോടിയിലെത്തി. വാർഷികാടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം ഉപയോഗിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം 34 ശതമാനം വർധിച്ച് 25.1 കോടിയായി ഉയർന്നു. ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ നിന്നും ചെറുകിട നഗരങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ഉപഭോക്താക്കളാണ് മീഷോയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നത്. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് അധിഷ്ഠിത സേവനങ്ങളും പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യകളും കമ്പനി നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു.
2015-ൽ വിദിത് ആത്രേയും സഞ്ജീവ് ബർൺവാളും ചേർന്നാണ് മീഷോ സ്ഥാപിച്ചത്. ചെറുകിട വ്യാപാരികളെയും വീട്ടമ്മമാരെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് തുടങ്ങിയ ഈ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ട് ഇന്ത്യയിലെ മുൻനിര ഇ-കൊമേഴ്സ് കമ്പനിയായി മാറി. കഴിഞ്ഞ ഡിസംബറിൽ മീഷോ ഓഹരി വിപണിയിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തിരുന്നു. നിലവിലെ നികുതി വിവാദം കമ്പനിയുടെ ഓഹരി മൂല്യത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന് നിക്ഷേപകർ ഉറ്റുനോക്കുകയാണ്. നിയമപരമായ നടപടികളിലൂടെ ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് മീഷോ മാനേജ്മെന്റ്.