ടെഹ്റാന്: ലെബനനിലെ പത്തുദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ കരാർ ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ ആശ്വാസം നൽകിയെങ്കിലും, മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാൻ വീണ്ടും അടച്ചത് ലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. തങ്ങളുടെ തുറമുഖങ്ങൾക്കും കപ്പലുകൾക്കും മേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കാൻ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തയ്യാറാകാത്തതിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള പ്രതിഷേധമായാണ് ഇറാന്റെ ഈ നീക്കം. വെടിനിർത്തൽ കരാറിന്റെ ഭാഗമായി വെള്ളിയാഴ്ച പാത തുറന്നുകൊടുത്തിരുന്നെങ്കിലും, വാഗ്ദാനങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് ആരോപിച്ച് ശനിയാഴ്ചയോടെ ഗതാഗതം വീണ്ടും തടസ്സപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു.
തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ ജലപാതയുടെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം ഇറാന്റെ കരുത്തുറ്റ സൈനിക വിഭാഗമായ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർ (IRGC) വീണ്ടും ഏറ്റെടുത്തു. തങ്ങളുടെ കർശനമായ നിരീക്ഷണത്തിലല്ലാതെ ഇനി ഒരു കപ്പലും ഈ വഴി കടന്നുപോകില്ലെന്ന് സൈന്യം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാനിലേക്കും തിരിച്ചുമുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നത് വരെ ഈ സ്ഥിതി തുടരുമെന്നാണ് സൈനിക നേതൃത്വത്തിന്റെ നിലപാട്. വാണിജ്യ കപ്പലുകളുടെ ഗതാഗതം ഇപ്പോൾ ഐആർജിസിയുടെ പ്രത്യേക അനുമതിക്ക് വിധേയമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്, ഇത് മേഖലയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥയുടെ ആഴം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ലോകത്തിലെ എണ്ണ, വാതക വിതരണത്തിന്റെ ഏകദേശം 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പാതയാണിത് എന്നതിനാൽ ഹോർമുസ് അടച്ചിടുന്നത് ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണിയെ തകിടം മറിക്കും. ഫെബ്രുവരി 28 മുതൽ ഏകദേശം 47 ദിവസത്തോളം ഈ പാത തടസ്സപ്പെട്ടത് ആഗോള എണ്ണവില കുത്തനെ ഉയരാൻ കാരണമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ വീണ്ടും പാത അടയ്ക്കപ്പെട്ടതോടെ ഇന്ധനവിലയിൽ വലിയ കുതിച്ചുചാട്ടം ഉണ്ടാകുമെന്ന ഭീതിയിലാണ് ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾ. ഇറാനിൽ നിന്നുള്ള ഭീഷണി തുടരുകയാണെങ്കിൽ കടലിടുക്ക് തുറന്നിടില്ലെന്ന് ഇറാന്റെ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഗാലിബാഫും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ കർക്കശമായ നിലപാടാണ് ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണം. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ 100 ശതമാനം പൂർണ്ണമായ ഒരു ഉടമ്പടി ഉണ്ടാകുന്നതുവരെ ഇറാൻ കപ്പലുകൾക്ക് മേലുള്ള ഉപരോധം തുടരുമെന്ന് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാൻ ഇനി ഒരിക്കലും കടലിടുക്ക് അടയ്ക്കില്ലെന്ന് ട്രംപ് മുൻപ് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, ഇറാന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ നീക്കം അമേരിക്കയുടെ നയതന്ത്ര വിജയങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്. ഉപരോധം തുടരുന്നത് ഇറാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തളർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം വഴി ലോകത്തെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാനാണ് ഇറാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
ഇറാന്റെ പുതിയ നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം ഇനി ഈ വഴി കടന്നുപോകുന്ന വാണിജ്യ കപ്പലുകൾ നിശ്ചിത ‘ടോൾ’ നൽകേണ്ടി വരും. ഇറാന്റെ പാർലമെന്ററി നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കമ്മീഷൻ മേധാവി ഇബ്രാഹിം അസീസിയാണ് ഈ കാര്യം അറിയിച്ചത്. അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ചാലുകളിൽ ടോൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, തങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ ചിലവുകൾക്കായി ഇത് ആവശ്യമാണെന്നാണ് ഇറാന്റെ വാദം. ഐആർജിസിയുടെ നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടത്തിൽ മാത്രമേ ഇനി വിദേശ കപ്പലുകൾക്ക് ഈ ജലപാതയിലൂടെ സുരക്ഷിതമായി നീങ്ങാൻ സാധിക്കൂ.
ഈ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളും തിരശ്ശീലയ്ക്ക് പിന്നിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി തിങ്കളാഴ്ച പാകിസ്താനിലെ ഇസ്ലാമാബാദിൽ വെച്ച് ഇറാൻ-അമേരിക്ക പ്രതിനിധികൾ തമ്മിൽ നിർണ്ണായകമായ ചർച്ചകൾ നടന്നേക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. മേഖലയിലെ സംഘർഷം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ഹോർമുസ് പാത വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഈ ചർച്ചയിൽ ഉയർന്നുവരുമെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. എങ്കിലും, ഉപരോധത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാൻ ട്രംപ് തയ്യാറാകാത്തത് ഈ ചർച്ചകളുടെ വിജയസാധ്യതയെ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാക്കുന്നു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഈ പുതിയ അനിശ്ചിതത്വം ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളെ സാരമായി ബാധിക്കും. ഇന്ധന ഇറക്കുമതിക്കായി ഗൾഫ് രാഷ്ട്രങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇത് വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും. പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി ഹോർമുസ് മാറുന്നത് ലോകസമാധാനത്തിന് തന്നെ ഭീഷണിയാണ്. വരും ദിവസങ്ങളിലെ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടാൽ, ആഗോള വിപണിയിൽ ഇന്ധനക്ഷാമവും വിലക്കയറ്റവും രൂക്ഷമാകുമെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല. ജാഗ്രതയോടെയാണ് ലോകം ഇപ്പോൾ ഇറാന്റെ ഓരോ നീക്കത്തെയും നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.
The Strait of Hormuz remains a flashpoint of global tension as Iran re-closed the strategic waterway shortly after a brief reopening. The move, aimed at protesting continued US naval sanctions under President Donald Trump, has placed the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) in full control. With 20% of the world’s oil supply passing through this route, the closure threatens a global energy crisis. Upcoming diplomatic talks in Islamabad are seen as a last-ditch effort to prevent further economic instability.