ടെഹ്റാൻ: ആദ്യ കരാർ ഒപ്പിട്ടതിന് പിന്നാലെ യുഎസ്-ഇറാൻ സമാധാന ചർച്ചകൾ സജീവമായി തുടരുന്നതിനിടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും അടച്ചുപൂട്ടിയെന്ന നിർണായക അവകാശവാദവുമായി ഇറാൻ രംഗത്തെത്തി. അമേരിക്ക നടത്തിയ വ്യക്തമായ വിശ്വാസവഞ്ചനയ്ക്കും തെക്കൻ ലെബനനിൽ ഇസ്രയേൽ തുടരുന്ന വെടിനിർത്തൽ ലംഘനങ്ങൾക്കും മറുപടിയായാണ് ഈ കടുത്ത നടപടിയെന്ന് ഇറാൻ സൈനിക കമാൻഡ് പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും വെടിനിർത്തൽ ധാരണ പൂർണ്ണമായി ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ചാണ് ഹോർമുസ് ജലപാത വീണ്ടും അടച്ചതെന്ന് ഇറാന്റെ ഉന്നത സൈനിക കമാൻഡായ ഖാതം അൽ-അൻബിയ ആസ്ഥാനം അറിയിച്ചതായി ഇറാനിയൻ വാർത്താ ഏജൻസിയായ മെഹർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന ഈ പുതിയ തർക്കം സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന ആണവ കരാർ സംബന്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ചർച്ചകൾക്ക് ഇപ്പോൾ വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. മേഖലയിലെ സമാധാനം നിലനിർത്താനുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾക്കിടയിലും ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും ഇടയിലുള്ള വാക്പോരും പിരിമുറുക്കവും അതിശക്തമായി തുടരുകയാണ് എന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
അതേസമയം, സംഘർഷഭരിതമായ ഈ തന്ത്രപ്രധാന മേഖലയിൽ കപ്പൽ സഞ്ചാരം തടസ്സപ്പെട്ടതിന് നിലവിൽ യാതൊരുവിധ തെളിവുകളൊന്നുമില്ലെന്ന് അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം ഔദ്യോഗികമായി പ്രതികരിച്ചു. യുഎസ് ഇറാനുമായി ഉണ്ടാക്കിയ 14-പോയിന്റ് കരാറിലെ വെടിനിർത്തൽ വ്യവസ്ഥകൾ മുന്നോട്ട് തന്നെ നിലനിൽക്കുമെന്ന് തനിക്ക് പൂർണ്ണ ആത്മവിശ്വാസമുണ്ടെന്ന് യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസ് ഫോക്സ് ന്യൂസിനോട് വ്യക്തമാക്കി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാൻ സൈന്യം അടച്ചതായി യുഎസിന് ഔദ്യോഗികമായി ഇതുവരെ തെളിവുകളൊന്നും ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം അഭിമുഖത്തിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. എന്നാൽ, ഈ കടുത്ത നടപടിയെ തങ്ങളുടെ പ്രതികരണത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടം എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ഇറാൻ, ഇസ്രയേലിന്റെ ആക്രമണം തുടരുകയാണെങ്കിൽ കൂടുതൽ സൈനിക നടപടികൾ ഉണ്ടാകുമെന്നും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. വെടിനിർത്തൽ ധാരണയിലെ ഒന്നാം വകുപ്പിലെ വാഗ്ദാനങ്ങളുടെ നഗ്നമായ ലംഘനമായാണ് ഇറാൻ ഈ പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങളെ കാണുന്നതെന്ന് അവർ പുറത്തുവിട്ട ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവനയിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പൂർണ്ണമായി അടച്ചതായും എല്ലാ തരത്തിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനും ഇത് ബാധകമാണെന്നും ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) പിന്നീട് കടുത്ത ഭാഷയിൽ പ്രസ്താവിച്ചു. തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ ജലപാതയിലേക്ക് വിദേശ കപ്പലുകൾ ഒട്ടും അടുക്കരുതെന്നും അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അവരുടെ സുരക്ഷ അപകടത്തിലായേക്കാമെന്നും ഐആർജിസി പരസ്യമായി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ആഗോള എണ്ണ-വാതക കയറ്റുമതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ഇതിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതിനാൽ ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ ഊർജ്ജ വിതരണ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്. ഈ ജലപാതയിലെ പെട്ടെന്നുള്ള ഗതാഗത തടസ്സം അന്താരാഷ്ട്ര ഊർജ, ഷിപ്പിങ് വിപണികളിൽ വലിയ രീതിയിലുള്ള പുതിയ ആശങ്കകൾക്ക് വീണ്ടും വഴിതുറക്കുകയാണ്. സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ അതീവ രഹസ്യമായി സമാധാന ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുന്നതിനിടെയാണ് മേഖലയിൽ ഈ പുതിയ സംഘർഷം ഉടലെടുത്തിരിക്കുന്നത് എന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ഇറാൻ ഉൾപ്പെട്ട പ്രാദേശിക സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാനും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാനുമുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾക്കിടയിൽ കഴിഞ്ഞ വെള്ളിയാഴ്ച ഇസ്രയേലും ഹിസ്ബുള്ളയും ലെബനനിൽ വെടിനിർത്തലിന് സമ്മതിച്ചിരുന്നു. ഇതിനിടെ, ആണവ കരാറിനെക്കുറിച്ച് ഇറാനുമായി നിർണായക ചർച്ച നടത്താൻ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പ്രത്യേക പ്രതിനിധി സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫ് സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലേക്ക് പോകുമെന്ന് യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ഉദ്ധരിച്ച് ആക്സിയോസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. എന്നാൽ, ലെബനനിലെ ഇസ്രയേൽ അക്രമണം അനിയന്ത്രിതമായി വർധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസ് നേരത്തെ ഈ സമാധാന ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി പിന്മാറിയിരുന്നു. ലെബനനിൽ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ നിലവിൽ വന്നത് ആഗോള ആശങ്കകൾ ഒരല്പം കുറച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പുതിയ പ്രതിസന്ധികൾ ചർച്ചകളുടെ ഭാവിയെ വീണ്ടും ചോദ്യചിഹ്നമാക്കുന്നു. പ്രാദേശിക സുരക്ഷയ്ക്കും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള തടസ്സമില്ലാത്ത കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനും നിർണായകമായ ഈ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ ഭാവിയിൽ ഇപ്പോൾ വലിയ ചോദ്യങ്ങളാണ് അവശേഷിക്കുന്നത്.
സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന ഇടക്കാല കരാറിനെക്കുറിച്ച് അമേരിക്കയുമായി ചർച്ച നടത്താൻ ഇറാന്റെ ഉന്നത പ്രതിനിധി സംഘം സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലേക്ക് തിരിക്കുമെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബാഗേയി വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി. ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക സ്റ്റേറ്റ് ടെലിവിഷനാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തെ ഉദ്ധരിച്ച് ഈ പുതിയ യാത്രയുടെ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടത്. സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന ചർച്ചകളെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിച്ച ബാഗേയി, ഏതൊരു കരാറിന്റെയും യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം അത് കൃത്യമായി നടപ്പിലാക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് എന്നാണ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. ഏതൊരു ധാരണാപത്രവും അല്ലെങ്കിൽ അന്താരാഷ്ട്ര കരാറും ആത്യന്തികമായി പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് അത് നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രായോഗിക ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോഴാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. വാഗ്ദാനങ്ങൾ പാലിക്കാൻ അമേരിക്ക തയ്യാറായാൽ മാത്രമേ വരും ദിവസങ്ങളിൽ ചർച്ചകൾ കൊണ്ട് എന്തെങ്കിലും പ്രയോജനമുണ്ടാകൂ എന്ന സൂചനയാണ് ഇറാൻ നൽകുന്നത്.
ഇറാൻ കപ്പൽ ഗതാഗതം തടഞ്ഞതായി പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില വീണ്ടും ഉയരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്. സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, കുവൈത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ അറബ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണക്കപ്പലുകൾ കടന്നുപോകുന്ന പ്രധാന പാതയാണിത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഹോർമുസിലെ നേരിയ അസ്ഥിരത പോലും ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ വലിയ രീതിയിൽ ബാധിക്കാൻ പോന്നതാണ്. ചർച്ചകൾക്കായി സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലേക്ക് പോകുന്ന യുഎസ് പ്രതിനിധി സംഘത്തിന് മേൽ ഈ പുതിയ സംഭവം വലിയ നയതന്ത്ര സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തും. ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഈ വിഷയത്തിൽ ഇറാന് മേൽ കൂടുതൽ കടുത്ത സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ മുതിരുമോ എന്നും ലോകരാജ്യങ്ങൾ ഉറ്റുനോക്കുന്നുണ്ട്. വരും മണിക്കൂറുകളിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യാന്തര സംഘടനകൾ ഈ വിഷയത്തിൽ ഇടപെടാനാണ് സാധ്യത.
മേഖലയിലെ സമാധാന ശ്രമങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടിയുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ഇരുവിഭാഗവും കടുത്ത സൈനിക നീക്കങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയണമെന്ന് യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രയേലിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള വെടിനിർത്തൽ ലംഘനങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ ഹിസ്ബുള്ളയും ഇറാനും ഒരുപോലെ സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത് യുഎസിനെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കുന്നുണ്ട്. എണ്ണ വിപണിയിലെ തടസ്സങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ഒമാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അയൽരാജ്യങ്ങൾ മധ്യസ്ഥ ചർച്ചകൾക്കായി ഇതിനകം തന്നെ സജീവമായി രംഗത്തുണ്ട്. നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടാൽ അത് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ വലിയൊരു പ്രാദേശിക യുദ്ധത്തിന് തന്നെ കാരണമായേക്കാമെന്ന ഭീതിയിലാണ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങൾ. വരും ദിവസങ്ങളിൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ നടക്കുന്ന യുഎസ്-ഇറാൻ കൂടിക്കാഴ്ചകൾ ഈ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കുന്നതിൽ അതീവ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കും.
English Summary
Iran has claimed to have blocked the strategic Strait of Hormuz in response to alleged ceasefire violations by Israel in southern Lebanon and “betrayal” by the US. While the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) warned shipping lines to stay away, US Vice President JD Vance stated there is no evidence of transport disruption and expressed confidence in the 14-point peace draft. Meanwhile, diplomatic efforts continue as US and Iranian envoys prepare to head to Switzerland for crucial interim nuclear deal talks.