അമേരിക്ക ധാരണാപത്രം ലംഘിച്ചെന്ന് ഇറാൻ; സമാധാന കരാർ പ്രതിസന്ധിയിൽ, പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വീണ്ടും യുദ്ധഭീതി ശക്തമാകുന്നു

ടെഹ്റാൻ: മേഖലയിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ഒപ്പിട്ട വെടിനിർത്തൽ കരാർ അമേരിക്ക പരസ്യമായി ലംഘിച്ചെന്ന കടുത്ത ആരോപണവുമായി ഇറാൻ ഭരണകൂടം ഔദ്യോഗികമായി രംഗത്തെത്തി. സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ നേരത്തെ ഒപ്പുവെച്ച സുപ്രധാന ധാരണാപത്രം (MoU) ഇനിമുതൽ തങ്ങൾ നടപ്പാക്കില്ലെന്ന് ഇറാൻ പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. വാഷിംഗ്ടൺ തങ്ങളുടെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിൽ പൂർണ്ണമായി പരാജയപ്പെട്ടെന്നും ഇതോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം കൂടുതൽ വഷളായെന്നും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഖായി വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ പറഞ്ഞു. അമേരിക്കയുമായുള്ള സമാധാന കരാർ നിലവിൽ അതീവ ഗുരുതരമായ പ്രതിസന്ധിയിലാണെന്നും അവർ തങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നത് വരെ ഈ സ്ഥിതി തുടരുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾക്കുനേരെ ഇറാൻ നടത്തിയ തിരിച്ചടികളെയും വക്താവ് വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ന്യായീകരിക്കുകയുണ്ടായി.

അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾക്കുനേരെയുണ്ടായ ഇറാന്റെ എല്ലാവിധ പ്രതിരോധ നടപടികളും തങ്ങളുടെ പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള സ്വയം പ്രതിരോധത്തിന്റെ (Self-defense) ഭാഗം മാത്രമാണെന്നാണ് ഇസ്മായിൽ ബഖായി വ്യക്തമാക്കിയത്. പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാനായി കഴിഞ്ഞ മാസം ഒപ്പുവെച്ച നയതന്ത്ര ധാരണാപത്രത്തിന് പിന്നാലെ സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡിൽ വെച്ച് ഇറാൻ-അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധികൾ തമ്മിൽ വിപുലമായ സമാധാന ചർച്ചകളും നടന്നിരുന്നു. സ്വിസ് മലയോര റിസോർട്ടായ ബർഗൻസ്റ്റോക്കിൽ വെച്ച് ഇരുവിഭാഗവും നടത്തിയ ചർച്ചകൾ സമാധാന പ്രതീക്ഷകൾക്ക് വലിയ ജീവൻ നൽകിയിരുന്നതുമാണ്. എന്നാൽ, കഴിഞ്ഞ ജൂലൈ ആറിന് തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് സമീപം മൂന്ന് വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ അപ്രതീക്ഷിതമായി ആക്രമണം ഉണ്ടായതോടെ ഈ സമാധാന ശ്രമങ്ങളെല്ലാം പൂർണ്ണമായി പരാജയപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഈ കപ്പൽ ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് സമാധാന കരാർ അവസാനിച്ചതായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും കഴിഞ്ഞ ദിവസം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ അനിഷ്ട സംഭവത്തോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ പരസ്പരം അതിരൂക്ഷമായി കുറ്റപ്പെടുത്തി വീണ്ടും രംഗത്തെത്തുകയായിരുന്നു. തുടർന്ന് ഇരുഭാഗത്തുനിന്നും കനത്ത സൈനിക പ്രത്യാക്രമണങ്ങളും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലടക്കം രൂക്ഷമായ വാക്പോരുകളും ഉണ്ടായതോടെ മേഖലയിൽ പൂർണ്ണ തോതിലുള്ള ഒരു യുദ്ധസാധ്യത സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾ ലോകമെമ്പാടും ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്. ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സമുദ്ര വ്യാപാര പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷയെയും ഈ പുതിയ സൈനിക പ്രതിസന്ധി അതീവ ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. മേഖലയിലൂടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ചരക്കുകപ്പലുകളുടെ സുരക്ഷിതമായ യാത്ര ഉറപ്പാക്കാൻ ഒമാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അയൽരാജ്യങ്ങളുമായി ചേർന്ന് സംയുക്ത സംവിധാനം ഒരുക്കാൻ ഇറാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അമേരിക്കൻ സമ്മർദ്ദം കാരണം അത് തടസ്സപ്പെട്ടതായും ടെഹ്‌റാൻ ആരോപിക്കുന്നു.

കരാർ വ്യവസ്ഥകളിൽ പറയുന്ന ‘പ്രതിബദ്ധതയ്ക്ക് പ്രതിബദ്ധത’ എന്ന തത്വത്തിൽ നിന്നും അമേരിക്ക ഏകപക്ഷീയമായി പിന്മാറിയതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഈ കനത്ത നയതന്ത്ര തകർച്ചയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണം. യുഎസ് സൈന്യം തങ്ങളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ കൃത്യമായി പാലിക്കാൻ തയ്യാറായാൽ മാത്രമേ തങ്ങളും കരാറുമായി മുന്നോട്ട് പോകുകയുള്ളൂ എന്ന കർശന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ ഇപ്പോൾ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നത്. കള്ളാടി ദുരന്ത വാർത്തകൾ പോലെ ലോകത്തെ മുഴുവൻ ആശങ്കയിലാഴ്ത്തുന്ന മറ്റൊരു വലിയ സൈനിക സങ്കീർണ്ണതയിലേക്കാണ് ഈ നീക്കങ്ങൾ പശ്ചിമേഷ്യയെ നിലവിൽ നയിക്കുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഖത്തറും പാകിസ്ഥാനും ഈ വിഷയത്തിൽ പുതിയൊരു വെടിനിർത്തലിനായി നയതന്ത്ര മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഫലം കാണാത്ത അവസ്ഥയിലാണ് കാര്യങ്ങൾ.

ഈ കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആഗോള വിപണിയിൽ അസംസ്‌കൃത എണ്ണവില വരും ദിവസങ്ങളിൽ വീണ്ടും വൻതോതിൽ കുതിച്ചുയരാൻ കടുത്ത സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്. നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കുള്ള വാതിലുകൾ ഇറാൻ പൂർണ്ണമായി അടച്ചിട്ടില്ലെന്ന് വക്താവ് പറയുമ്പോഴും അതിർത്തികളിൽ സൈനിക ജാഗ്രത ഇരുവിഭാഗവും അതീവ ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ ഈ വിഷയത്തിൽ അടിയന്തരമായി ഇടപെടണമെന്ന ആവശ്യവും വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്നും ഉയരുന്നുണ്ട്. യുഎസ് പ്രതിരോധ ആസ്ഥാനമായ പെന്റഗണും വരും മണിക്കൂറുകളിൽ ഇറാന്റെ ഈ പുതിയ പ്രഖ്യാപനത്തിന്മേൽ ഔദ്യോഗിക മറുപടി നൽകിയേക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഏതായാലും അമേരിക്ക വെടിനിർത്തൽ കരാർ ലംഘിച്ചെന്നും ധാരണാപത്രം നടപ്പാക്കില്ലെന്നും ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കിയ വാർത്ത അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഇപ്പോൾ കനത്ത യുദ്ധഭീതിയാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്.

English Summary

Iran has accused the United States of openly violating the bilateral Memorandum of Understanding (MoU) signed last month to de-escalate regional conflict, declaring that Tehran will suspend its commitments until Washington fulfills its obligations. Iranian Foreign Ministry spokesperson Esmaeil Baghaei stated at a press conference that the peace agreement has entered a “crisis phase” due to unilateral US actions and heavy political pressure. Following successful initial talks facilitated by Switzerland in Bürgenstock, the peace process collapsed after attacks on three commercial vessels near the Strait of Hormuz on July 6. The subsequent military exchanges and intense rhetoric between both nations have severely threatened maritime security in the vital global trade route.