ഹവാന: വെനസ്വേലയിൽനിന്നുള്ള എണ്ണ വിതരണത്തിന് യുഎസ് ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയതോടെ ക്യൂബയിൽ വൻ പ്രതിസന്ധി. എണ്ണ ലഭ്യത കുറഞ്ഞതോടെ രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥതന്നെ വൻ ഭീഷണി നേരിടുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. ജനജീവിതം കടുത്ത ദുരിതത്തിലാണ്. ആരോഗ്യം, ടൂറിസം, ഗതാഗതം, വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളെയെല്ലാം പ്രതിസന്ധി ബാധിച്ചതായും അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
വെനസ്വേലയിലെ സൈനിക നടപടികൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് ഇവിടെനിന്ന് ക്യൂബയിലേക്കുള്ള എണ്ണവിതരണം യുഎസ് നിർത്തിവെച്ചത്. ഇതോടെ ക്യൂബയിൽ രൂക്ഷമായ ഇന്ധന പ്രതിസന്ധി ഉടലെടുക്കുകയായിരുന്നു. രാജ്യത്ത് അവശേഷിക്കുന്ന എണ്ണശേഖരം തീർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പറയുന്നു.
നിലവിൽ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ വിലമതിക്കുന്ന എണ്ണ ക്യൂബയ്ക്ക് ആവശ്യമാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പറയുന്നത്. എന്നാൽ, ഇത്രയും എണ്ണ നൽകാൻ തയ്യാറുള്ള സഖ്യകക്ഷികളൊന്നും ക്യൂബയ്ക്കില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പറയുന്നു.
ഇന്ധനക്ഷാമം രൂക്ഷമായതോടെ ഭക്ഷണത്തിന് പോലും പ്രയാസപ്പെടുന്നനിലയിലേക്കാണ് ക്യൂബയിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ നീങ്ങുന്നതെന്നാണ് വിവരം. രാജ്യത്തെ പല സ്കൂളുകളിലും ക്ലാസുകൾ നിർത്തിവെച്ചു. കമ്പനികൾ തൊഴിലാളികൾക്ക് അവധിയിൽ പ്രവേശിക്കാൻ നിർദേശം നൽകി. വിമാനസർവീസുകളെയും ഇന്ധനക്ഷാമം ബാധിച്ചു. റഷ്യയിൽനിന്നും കാനഡയിൽനിന്നുമുള്ള വിമാനങ്ങൾ കൂട്ടത്തോടെ റദ്ദാക്കി. ഇതോടെ ടൂറിസ്റ്റുകളുടെ വരവും നിലച്ചു. ടൂറിസം മേഖല സ്തംഭിച്ചനിലയിലാണ്. മിക്ക ഹോട്ടലുകളും അടച്ചുപൂട്ടി. ബ്രിട്ടൻ, കാനഡ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ ക്യൂബയിലേക്കുള്ള അത്യാവശ്യമല്ലാത്ത യാത്രകൾ ഒഴിവാക്കണമെന്ന് തങ്ങളുടെ പൗരന്മാർക്ക് മുന്നറിയിപ്പും നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഇന്ധനക്ഷാമത്തെത്തുടർന്ന് ക്യൂബയിലെ പ്രശസ്തമായ ഹബാനോസ് സിഗാർ ഫെസ്റ്റിവൽ ഇത്തവണ റദ്ദാക്കിയിരുന്നു. ദ്വീപ് രാജ്യമായ ക്യൂബയ്ക്ക് വലിയതോതിൽ വരുമാനം നേടിത്തന്നിരുന്ന പരിപാടിയായിരുന്നു സിഗാർ ഫെസ്റ്റിവൽ.
രാജ്യത്തെ ഖനനപ്രവർത്തനങ്ങളും നിലവിൽ സ്തംഭിച്ചനിലയിലാണ്. ആരോഗ്യമേഖലയും വൻ പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്നു. സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പല ആശുപത്രികളും സേവനങ്ങൾ താത്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചു. മാത്രമല്ല, മാലിന്യനീക്കം ഉൾപ്പെടെ നിലച്ചിതിനാൽ ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യഭീഷണിയും നേരിടുന്നു.
ക്യൂബൻ തലസ്ഥാനമായ ഹവാനയിൽ മാലിന്യശേഖരണത്തിനായി ഉണ്ടായിരുന്ന 106 ട്രക്കുകളിൽ 44 എണ്ണം മാത്രമാണ് നിലവിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നതെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളുടെ റിപ്പോർട്ട്. ഇന്ധനം ലഭിക്കാതായതോടെ മിക്ക വാഹനങ്ങളും കട്ടപ്പുറത്താണ്. പലയിടങ്ങളിലും പത്തുദിവസത്തിലധികമായി മാലിന്യനീക്കം സ്തംഭിച്ചതായാണ് പരാതി. തെരുവുകളിൽ മാലിന്യം കുന്നുകൂടിയ നിലയിലാണെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പറയുന്നു.
ക്യൂബയിൽ ഇന്ധനപ്രതിസന്ധി തുടരുന്നതിനിടെ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് കഴിഞ്ഞദിവസം വിഷയത്തിൽ പ്രതികരണവുമായി രംഗത്തെത്തിയിരുന്നു. പരാജയപ്പെട്ട രാജ്യമെന്ന് ക്യൂബയെ വിശേഷിപ്പിച്ച ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്, സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ തകരുന്നതിന് മുൻപ് ക്യൂബ ഒരു കരാറിലെത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.
”അവിടെ എണ്ണയില്ല, പണമില്ല, ഒന്നുമില്ല” എന്നായിരുന്നു കഴിഞ്ഞദിവസം ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ക്യൂബയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞത്. ക്യൂബയുമായി ചർച്ചനടത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ നേതൃത്വം നൽകുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. നേരത്തേ ക്യൂബയിലേക്ക് എണ്ണനൽകുന്ന ഏതൊരു രാജ്യത്തിനുമേലും ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള ഉത്തരവിലും ട്രംപ് ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നു.
അതേസമയം, അമേരിക്കയുടേത് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്ന് ക്യൂബൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ബ്രൂണോ റോഡിഗ്രസ് പാരില്ല കുറ്റപ്പെടുത്തി. ഊർജപ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമായി തുടരുന്നതിനിടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാദിമിർ പുതിനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുമെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അതിനിടെ, ദുരിതത്തിലായ ക്യൂബൻ ജനതയ്ക്ക് സഹായവുമായി മെക്സിക്കോ കഴിഞ്ഞദിവസങ്ങളിൽ രണ്ട് കപ്പലുകൾ ക്യൂബയിലേക്ക് അയച്ചിരുന്നു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ വഴി ക്യൂബയിലേക്ക് സഹായം എത്തിക്കുമെന്ന് സ്പെയിനും അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വെനസ്വേലയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ധന വിതരണം തടസ്സപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് ക്യൂബ നേരിടുന്ന കടുത്ത സാമ്പത്തിക-മാനുഷിക പ്രതിസന്ധിയിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ അതീവ ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2026 ഫെബ്രുവരിയിലെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, ക്യൂബയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ തകർച്ചയുടെ വക്കിലാണെന്നും ഇത് ജനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ ബാധിക്കുമെന്നും യുഎൻ വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ:
- മാനുഷിക തകർച്ച: ഇന്ധന വിതരണത്തിന് മേലുള്ള യുഎസ് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ക്യൂബയിൽ ഒരു “മാനുഷിക തകർച്ചയ്ക്ക്” (Humanitarian Collapse) കാരണമായേക്കാമെന്ന് യുഎൻ മനുഷ്യാവകാശ വിഭാഗം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
- ആരോഗ്യമേഖലയിലെ ഭീഷണി: ഇന്ധനക്ഷാമം മൂലം വൈദ്യുതി തടസ്സപ്പെടുന്നത് ആശുപത്രികളിലെ തീവ്രപരിചരണ വിഭാഗങ്ങളെയും (ICU), വാക്സിനുകളുടെയും മരുന്നുകളുടെയും സംഭരണത്തെയും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്നതായി യുഎൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
- അന്താരാഷ്ട്ര നിയമലംഘനം: മൂന്നാം രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്യൂബയിലേക്കുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതിക്ക് യുഎസ് നികുതി ഏർപ്പെടുത്തിയത് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്ന് യുഎൻ മനുഷ്യാവകാശ വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇത് സമാധാനപരമായ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രമത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്നും അവർ വിലയിരുത്തുന്നു.
- ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ: കൃഷിക്കാവശ്യമായ യന്ത്രങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും വിളവെടുക്കാനും ഇന്ധനമില്ലാത്തത് രാജ്യത്തെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയെ ദോഷകരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാലയങ്ങളിലെ ഭക്ഷണപദ്ധതികളും (School feeding) മുടങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.
ക്യൂബയ്ക്ക് മേൽ അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഉപരോധത്തിന് പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ രാഷ്ട്രീയവും ചരിത്രപരവുമായ കാരണങ്ങളുണ്ട്. 1960-കളിൽ ആരംഭിച്ച ഈ ഉപരോധം ഇന്നും തുടരുന്നത് പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന കാരണങ്ങളാലാണ്:
1. കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ലവവും ബാറ്റിസ്റ്റയുടെ പതനവും
1959-ൽ ഫിദൽ കാസ്ട്രോയുടെയും ചെഗുവേരയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന വിപ്ലവത്തിലൂടെ അമേരിക്കൻ അനുകൂല ഏകാധിപതിയായിരുന്ന ഫുൾജെൻസിയോ ബാറ്റിസ്റ്റയെ പുറത്താക്കി. അമേരിക്കയുടെ തൊട്ടടുത്ത് (വെറും 90 മൈൽ അകലെ) ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടം നിലവിൽ വന്നത് യുഎസ്സിന് വലിയ ഭീഷണിയായി തോന്നി.
2. അമേരിക്കൻ ആസ്തികൾ കണ്ടുകെട്ടിയത്
വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം ക്യൂബൻ സർക്കാർ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന അമേരിക്കൻ കമ്പനികളെയും എണ്ണ ശുദ്ധീകരണ ശാലകളെയും കൃഷിഭൂമികളെയും ദേശസാൽക്കരിച്ചു (Nationalization). തങ്ങളുടെ പൗരന്മാരുടെ സ്വത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടതിലുള്ള പ്രതികാരമായാണ് 1960-ൽ അമേരിക്ക ആദ്യമായി വ്യാപാര നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയത്.
3. ശീതയുദ്ധവും സോവിയറ്റ് ബന്ധവും
ശീതയുദ്ധകാലത്ത് ക്യൂബ സോവിയറ്റ് യൂണിയനുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. 1962-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ക്യൂബയിൽ ആണവ മിസൈലുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചത് (Cuban Missile Crisis) അമേരിക്കയെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു. ഇതോടെ അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് ജോൺ എഫ്. കെന്നഡി ക്യൂബയ്ക്ക് മേൽ സമ്പൂർണ്ണ സാമ്പത്തിക ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
4. മനുഷ്യാവകാശ ലംഘന ആരോപണങ്ങൾ
ക്യൂബയിലെ ഏകകക്ഷി ഭരണം ജനാധിപത്യ വിരുദ്ധമാണെന്നും അവിടെ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും അമേരിക്ക ആരോപിക്കുന്നു. ക്യൂബയിൽ ജനാധിപത്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്നതാണ് ഉപരോധം തുടരാൻ ഔദ്യോഗികമായി അമേരിക്ക പറയുന്ന കാരണം.
5. വെനസ്വേലയുമായുള്ള ബന്ധം (നിലവിലെ സാഹചര്യം)
2026-ലെ ഏറ്റവും പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ പ്രകാരം, വെനസ്വേലയിലെ നിക്കോളാസ് മഡുറോ സർക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനാലാണ് ക്യൂബയ്ക്ക് മേൽ ട്രംപ് ഭരണകൂടം കൂടുതൽ കർശനമായ ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയത്. വെനസ്വേലയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ധന വിതരണം തടഞ്ഞുകൊണ്ട് ക്യൂബൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തളർത്തുക എന്നതാണ് യുഎസ്സിന്റെ ലക്ഷ്യം.
6. ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയം
അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡ പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ വൻ സ്വാധീനമുള്ള ക്യൂബൻ കുടിയേറ്റക്കാർ (Cuban-American lobby) കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തോടുള്ള എതിർപ്പ് മൂലം ഉപരോധം തുടരണമെന്ന് ശക്തമായി വാദിക്കുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ: രാഷ്ട്രീയമായ വിയോജിപ്പും, സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യങ്ങളും, കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധതയുമാണ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഈ ഉപരോധം തുടരാൻ കാരണം.
cuba is currently grappling with a severe economic and humanitarian crisis following the imposition of US sanctions on oil supplies from Venezuela. The shortage of fuel has pushed the country’s economy to the brink of collapse, significantly impacting daily life. International media reports indicate that critical sectors, including healthcare, tourism, transportation, and education, are facing extreme difficulties. The United Nations has expressed deep concern, warning of a potential “humanitarian collapse” as power outages and transport shutdowns affect hospitals, schools, and food security. The UN emphasizes that such unilateral sanctions are a violation of international law and are causing immense suffering to the Cuban population.