ഇസ്ലാമാബാദ്: പാകിസ്താന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നടന്ന 21 മണിക്കൂറോളം നീണ്ട യുഎസ്-ഇറാൻ മാരത്തൺ ചർച്ചകൾ കരാറില്ലാതെ അവസാനിച്ചു. ആണവായുധം വികസിപ്പിക്കരുതെന്ന അമേരിക്കയുടെ കർശന നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാൻ ഇറാൻ വിസമ്മതിച്ചതാണ് ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെടാൻ പ്രധാന കാരണമായത്. സമാധാന കരാറില്ലാതെയാണ് തങ്ങൾ മടങ്ങുന്നതെന്ന് യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസ് ഔദ്യോഗിക വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി. ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടന്ന ഈ നയതന്ത്ര നീക്കം പരാജയപ്പെട്ടതോടെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ വീണ്ടും രൂക്ഷമാകാനുള്ള സാധ്യത തെളിഞ്ഞു. ചർച്ചകളുടെ പുരോഗതി സംബന്ധിച്ച് അമേരിക്കൻ സംഘം പ്രസിഡന്റ് ഡോണാൾഡ് ട്രംപുമായി നിരന്തരം സമ്പർക്കം പുലർത്തിയിരുന്നു.
ആണവായുധ നയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കമാണ് ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടാൻ ഇടയാക്കിയതെന്ന് ജെഡി വാൻസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഒരു ഉടമ്പടിയിലെത്താൻ കഴിയാത്തത് ദുഃഖകരമായ വാർത്തയാണെന്നും ഇത് അമേരിക്കയെക്കാൾ ഇറാനെയായിരിക്കും കൂടുതൽ ബാധിക്കുകയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ചർച്ചകളിൽ എന്തെങ്കിലും കുറവുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് പാകിസ്താന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നല്ലെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വിടവ് നികത്താൻ പാകിസ്താൻ ആത്മാർത്ഥമായി ശ്രമിച്ചുവെന്നും അദ്ദേഹം പ്രശംസിച്ചു. 21 മണിക്കൂർ നീണ്ട ചർച്ചയിൽ പല വിഷയങ്ങളും സംസാരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് മാത്രമാണ് പോസിറ്റീവ് ആയി വാൻസ് കാണുന്നത്.
അമേരിക്കയുമായുള്ള ചർച്ചകൾ കരാറില്ലാതെ അവസാനിച്ചുവെന്ന വാർത്ത ഇറാനിയൻ വാർത്താ ഏജൻസികളും സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. യുഎസിന്റെ ‘അമിതമായ ആവശ്യങ്ങൾ’ പൊതുവായ ഒരു ചട്ടക്കൂട് രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിന് തടസ്സമുണ്ടാക്കിയെന്നാണ് ഇറാൻ അധികൃതർ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത്. തങ്ങളുടെ ആണവ അവകാശങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാൻ ഇറാൻ തയ്യാറല്ലെന്ന് അവർ ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയുള്ള ഗതാഗത അവകാശങ്ങളെച്ചൊല്ലിയും ചർച്ചയിൽ കടുത്ത അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു. അമേരിക്കൻ പക്ഷം മുന്നോട്ടുവെച്ച കടുത്ത ഉപരോധ നിബന്ധനകൾ തങ്ങൾക്ക് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഇറാൻ നേതൃത്വം പറഞ്ഞു.
ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന രണ്ടാഴ്ചത്തെ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ വലിയ അനിശ്ചിതത്വത്തിലായിരിക്കുകയാണ്. ഉടമ്പടി ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ പുനരാരംഭിക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഉയരുന്നുണ്ട്. സമാധാന ശ്രമങ്ങൾ പാതിവഴിയിൽ തകർന്നത് മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളെ തകിടം മറിച്ചേക്കാം. വെടിനിർത്തൽ കാലാവധി അവസാനിക്കുന്നതോടെ അതിർത്തികളിൽ വീണ്ടും സംഘർഷം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടേക്കാം. പശ്ചിമേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളെല്ലാം ഇപ്പോൾ അതീവ ജാഗ്രതയിലാണ് കഴിയുന്നത്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ചകളിൽ നിർണ്ണായകമായി വന്നിരുന്നു. കടലിടുക്ക് വഴി സുഗമമായ ഗതാഗതം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന അമേരിക്കൻ ആവശ്യം ഇറാൻ പൂർണ്ണമായും അംഗീകരിച്ചില്ല. സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും നീക്കാതെ ഇത്തരം വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറല്ലെന്നാണ് ഇറാൻ വാദിക്കുന്നത്. സമുദ്രപാതയിലെ തർക്കങ്ങൾ ആഗോള എണ്ണ വിപണിയെയും ബാധിക്കുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ എണ്ണവിലയിൽ വൻ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
പാകിസ്താന്റെ മധ്യസ്ഥതയിലുള്ള ചർച്ചകൾ ഫലം കാണാത്തത് നയതന്ത്ര തലത്തിൽ വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്. ചൈന ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഈ സമാധാന ചർച്ചകളെ വലിയ പ്രതീക്ഷയോടെയാണ് നോക്കിക്കണ്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ ആണവ നയങ്ങളിൽ ഇരുപക്ഷവും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചത് ചർച്ചയെ പരാജയത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. അമേരിക്കൻ സംഘം ഇതിനോടകം തന്നെ ഇസ്ലാമാബാദിൽ നിന്നും വാഷിംഗ്ടണിലേക്ക് തിരിച്ചു കഴിഞ്ഞു. വരും ദിവസങ്ങളിൽ ട്രംപ് ഭരണകൂടം സ്വീകരിക്കുന്ന പുതിയ നിലപാടുകൾ പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കും.
ഇറാൻ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ കർശനമായ നടപടികളിലേക്ക് അമേരിക്ക നീങ്ങുമോ എന്നാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിൽ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ കൂടുതൽ കടുപ്പിക്കാൻ ട്രംപ് ഉത്തരവിട്ടേക്കാം. ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഈ ചർച്ചയുടെ പരാജയം വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തും. കൂടുതൽ സൈനിക വിന്യാസത്തിന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തയ്യാറെടുക്കുന്നത് പശ്ചിമേഷ്യയെ വീണ്ടും യുദ്ധഭീതിയിലാക്കുന്നു. സമാധാനത്തിന്റെ പുതിയൊരു വഴി കണ്ടെത്താൻ ഇനിയും ദീർഘകാലം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുമെന്നാണ് നിലവിലെ സൂചനകൾ.
US-Iran peace talks in Islamabad concluded without an agreement after 21 hours of intense negotiation. US Vice President J.D. Vance stated that Iran refused to accept terms regarding nuclear disarmament, leading the US delegation to leave Pakistan empty-handed. While Vance praised Pakistan’s role as a mediator, Iran criticized the US for “excessive demands.” The failure of these talks has put the temporary two-week ceasefire in jeopardy, raising fears of renewed conflict in the region.