വാഷിംഗ്ടണ്: ഇറാനെതിരെ ഏർപ്പെടുത്തിയ പുതിയ നാവിക ഉപരോധം പൂർണ്ണ വിജയമാണെന്ന അമേരിക്കയുടെ അവകാശവാദം തെറ്റാണെന്ന് ചരക്ക് കപ്പൽ ട്രാക്കിങ് ഏജൻസിയായ വോർടെക്സയെ (Vortexa) ഉദ്ധരിച്ച് ഫിനാൻഷ്യൽ ടൈംസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഉപരോധം ആരംഭിച്ച ശേഷം ഒരു ഇറാനിയൻ കപ്പൽ പോലും കടന്നുപോയിട്ടില്ലെന്ന് യുഎസ് അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും, കുറഞ്ഞത് 34 ടാങ്കറുകളെങ്കിലും അമേരിക്കൻ കണ്ണുവെട്ടിച്ച് സഞ്ചരിച്ചതായാണ് പുതിയ വിവരം.
ഇതിൽ 19 കപ്പലുകൾ ഇറാൻ തീരം വിട്ടുപോവുകയും 15 എണ്ണം ഇറാനിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു. അമേരിക്കൻ ഉപരോധം അത്ര ശക്തമല്ലെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങളാണ് ഈ റിപ്പോർട്ടിലൂടെ പുറത്തുവരുന്നത്. ഏപ്രിൽ 13-നാണ് ഇറാന് മേൽ യുഎസ് കർക്കശമായ നാവിക ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
ഇറാനിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയ കപ്പലുകളിൽ ആറെണ്ണമെങ്കിലും 10.7 ദശലക്ഷം ബാരൽ അസംസ്കൃത എണ്ണയുമായാണ് യാത്ര തിരിച്ചതെന്ന് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയേക്കാൾ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് ഈ എണ്ണ വിൽക്കാൻ ഇറാൻ തയ്യാറായതായാണ് സൂചന. ഇറാനിയൻ പതാകയേന്തിയ സൂപ്പർ ടാങ്കറായ ‘ഡോറെന’ ട്രാക്കിങ് ഉപകരണങ്ങൾ ഓഫാക്കിയാണ് ഉപരോധം മറികടന്നതെന്ന് വോർടെക്സ പറയുന്നു. ഏപ്രിൽ 17-നും 20-നുമായി നിരവധി വലിയ ടാങ്കറുകൾ ഇത്തരത്തിൽ യുഎസ് നാവികസേനയെ വെട്ടിച്ച് കടന്നുപോയിട്ടുണ്ട്. ഡോറെനയുടെ സ്ഥാനം അവസാനമായി ഏപ്രിൽ 18-ന് ഇന്ത്യയുടെ തെക്കൻ തീരത്താണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.
ഇറാൻ തുറമുഖങ്ങളിലേക്കുള്ള എല്ലാ ഗതാഗതവും തടയുമെന്നായിരുന്നു യുഎസിന്റെ പ്രഖ്യാപനമെങ്കിലും അത് പൂർണ്ണമായി നടപ്പായില്ലെന്നാണ് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഉപരോധം തുടങ്ങിയ ശേഷം 28 കപ്പലുകളെ തടഞ്ഞു തിരിച്ചയച്ചതായും ചൈനയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കപ്പൽ പിടികൂടിയതായും യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് അറിയിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ ഇതൊരു വലിയ വിജയമാണെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ആവർത്തിക്കുമ്പോഴും രഹസ്യ പാതകളിലൂടെ ഇറാൻ തങ്ങളുടെ എണ്ണ വ്യാപാരം തുടരുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയ പല കപ്പലുകളും ഇപ്പോഴും സുഗമമായി സർവ്വീസ് നടത്തുന്നുണ്ടെന്നത് അമേരിക്കയ്ക്ക് തിരിച്ചടിയാണ്. ആഗോള എണ്ണ വിപണിയിൽ തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം നിലനിർത്താൻ ഇറാൻ നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങൾ ഉപരോധത്തിന്റെ മൂർച്ച കുറയ്ക്കുന്നു.
അമേരിക്കയുടെ കടുത്ത നാവിക ഉപരോധം നിലനിൽക്കെത്തന്നെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ബാരൽ ഇറാനിയൻ എണ്ണ ആഗോള വിപണിയിൽ എത്തുന്നത് എണ്ണവില കുതിച്ചുയരുന്നത് തടയാൻ സഹായിക്കുമെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ. ഉപരോധം മൂലം വിതരണം പൂർണ്ണമായും നിലയ്ക്കും എന്ന ഭീതിയിലാണ് വിപണി എണ്ണവില വർദ്ധിപ്പിക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ രഹസ്യ പാതകളിലൂടെ ഇറാൻ എണ്ണ പുറത്തെത്തുന്നത് വിപണിയിലെ ‘സപ്ലൈ’ (Supply) സുസ്ഥിരമായി നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇത് എണ്ണവിലയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടാകാവുന്ന വലിയ വർദ്ധനവിനെ (Price Spike) നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, ഉപരോധം പരാജയപ്പെടുന്നത് ഉപഭോക്തൃ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസകരമായ വാർത്തയാണ്.
ഇറാൻ തങ്ങളുടെ എണ്ണ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണി വിലയേക്കാൾ കുറഞ്ഞ നിരക്കിലാണ് (Discounted Rates) വിൽക്കുന്നത് എന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ആഗോള വിപണിയിലെ മത്സരത്തെ ബാധിക്കും. കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് എണ്ണ ലഭ്യമാകുമ്പോൾ ചൈനയെപ്പോലുള്ള വൻകിട ഇറക്കുമതി രാജ്യങ്ങൾ അത് വാങ്ങാൻ താല്പര്യം കാണിക്കും. ഇത് മറ്റ് ഒപെക് (OPEC) രാജ്യങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ എണ്ണയുടെ വില കുറയ്ക്കാൻ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തും. വിപണിയിൽ എണ്ണയുടെ ലഭ്യത കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് (Brent Crude) വില താഴാൻ ഇത് കാരണമാകും. ഇറാനിൽ നിന്നുള്ള ഈ ‘ചെലവ് കുറഞ്ഞ എണ്ണ’ വിപണിയിലെ വില സന്തുലിതാവസ്ഥയെ (Market Equilibrium) മാറ്റിമറിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതാണ്.
യുഎസ് നാവിക ഉപരോധം 100 ശതമാനം ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് തെളിയുന്നത് എണ്ണ വിപണിയിലെ ഊഹക്കച്ചവടക്കാരുടെ (Speculators) ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഉപരോധം കർശനമായാൽ വിതരണം കുറയുമെന്ന് കരുതി എണ്ണ വാങ്ങി കൂട്ടുന്ന രീതിക്ക് ഇത് തടയിടും. വിതരണ ശൃംഖലയിൽ ഇറാൻ ഇപ്പോഴും സജീവമാണെന്ന തിരിച്ചറിവ് വിപണിയിലെ അനാവശ്യ പരിഭ്രാന്തി ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കും. ട്രാക്കിങ് ഉപകരണങ്ങൾ ഓഫാക്കി കപ്പലുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത് പോലെയുള്ള തന്ത്രങ്ങൾ ഇറാൻ പയറ്റുന്നത് വിപണിയിലെ ‘റിസ്ക് പ്രീമിയം’ (Risk Premium) കുറയ്ക്കാൻ ഇടയാക്കും. ഇത് ആത്യന്തികമായി എണ്ണവില സ്ഥിരതയാർജ്ജിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിക്കും.
ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ (Geopolitical Tensions) നിലനിൽക്കുമ്പോഴും എണ്ണയുടെ ഒഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുന്നില്ല എന്നത് ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഗുണകരമാണ്. അമേരിക്കൻ ഉപരോധത്തെ വെല്ലുവിളിച്ച് ഇറാൻ എണ്ണ വിറ്റഴിക്കുന്നത് ഡോളറിന്റെ ആധിപത്യത്തെയും (Petrodollar) ബാധിച്ചേക്കാം. പ്രാദേശിക കറൻസികളിലോ മറ്റ് ചരക്ക് കൈമാറ്റ രീതികളിലൂടെയോ ഇറാൻ ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്നത് എണ്ണ വിപണിയിൽ പുതിയ സാമ്പത്തിക സമവാക്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടാൻ കാരണമാകും. ഉപരോധം പാളുന്നത് തുടർന്നാൽ, ഒപെക് പ്ലസ് രാജ്യങ്ങൾ വിപണിയിൽ ഇടപെടാൻ നിർബന്ധിതരാകുകയും ഉത്പാദന നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ആലോചിക്കുകയും ചെയ്തേക്കാം.
Financial Times, citing Vortexa, reported that at least 34 Iranian-linked tankers successfully bypassed the U.S. naval blockade despite Washington’s claims of a total shutdown. While President Trump hailed the sanctions as a success, data shows nearly 10.7 million barrels of crude oil were exported via tankers like the ‘Dorena’ by disabling tracking devices. The breach highlights significant gaps in the U.S. naval enforcement initiated on April 13 to cripple Iranian trade.