ന്യൂയോർക്ക്: മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന യുദ്ധഭീതിക്കും സംഘർഷങ്ങൾക്കുമൊടുവിൽ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ താൽക്കാലിക ആശ്വാസമേകി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം. ഇറാനുമായി അഞ്ച് ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടതായി ട്രംപ് ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു. മേഖലയിലെ സമാധാനാന്തരീക്ഷം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനായി നടത്തിയ ചർച്ചകളിൽ വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ അവകാശവാദം. നേരത്തെ ഇറാന്റെ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾക്ക് നേരെ കടുത്ത ആക്രമണം നടത്തുമെന്ന് ട്രംപ് പരസ്യമായി ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ ഇറാൻ ശക്തമായ തിരിച്ചടിക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്നതിനിടെയാണ് പുതിയ നയതന്ത്ര നീക്കം പുറത്തുവരുന്നത്. ഈ അഞ്ച് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ മേഖലയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരം കാണാൻ സാധിക്കുമെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
യുദ്ധം പുതിയ ആഴ്ചയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചതോടെ ലോകമെമ്പാടും വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് ദൃശ്യമാകുന്നത്. ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ഇന്ധനവില കുതിച്ചുയരുകയും ആഗോള ഓഹരി വിപണികൾ കൂപ്പുകുത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതിനിടെ ടെഹ്റാനിൽ ഇസ്രയേൽ നടത്തിയ ശക്തമായ ആക്രമണം സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ വഷളാക്കിയിരുന്നു. ഇസ്രയേൽ ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന് ഇറാൻ തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്റാനിലുടനീളം വ്യാപകമായ വൈദ്യുതി തടസ്സമാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഈ സൈനിക നടപടികൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് വേഗത കൂടിയതും വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപനത്തിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ എത്തിയതും. എങ്കിലും മേഖലയിലെ സൈനിക വിന്യാസങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും പിൻവലിക്കാൻ ഇരുപക്ഷവും തയ്യാറായിട്ടില്ല.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് എല്ലാ കപ്പലുകൾക്കുമായി വീണ്ടും തുറന്നു നൽകാൻ ഇറാന് മേൽ അമേരിക്ക കടുത്ത സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഇറാന്റെ പ്രധാന എണ്ണക്കയറ്റുമതി കേന്ദ്രമായ ഖാർഗ് ദ്വീപ് കൈവശപ്പെടുത്താനോ ഉപരോധിക്കാനോ യുഎസ് പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ തീരങ്ങളെയോ ദ്വീപുകളെയോ ആക്രമിക്കാനുള്ള ഏതൊരു നീക്കത്തിനെതിരെയും കടുത്ത പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാകുമെന്ന് ഇറാൻ പ്രതിരോധ കൗൺസിൽ ഇന്ന് പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയിൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ലോകത്തെ എണ്ണ വിതരണത്തെ ബാധിക്കുന്ന ഇത്തരം ഭീഷണികൾക്കിടെയാണ് വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപനം വന്നത്. സമാധാന ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടാൽ മേഖല വീണ്ടും യുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്ന ആശങ്കയും നിരീക്ഷകർ പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ട്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ തുറക്കണമെന്ന ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ അന്ത്യശാസനം ഇറാൻ തള്ളിയതോടെയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ എണ്ണവില റെക്കോർഡ് നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർന്നത്. എണ്ണ വിതരണം തടസ്സപ്പെടുമെന്ന ഭീതി ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. എണ്ണക്കപ്പലുകളുടെ സുരക്ഷിതമായ യാത്ര ഉറപ്പാക്കാൻ അമേരിക്കൻ നാവികസേന മേഖലയിൽ ജാഗ്രത തുടരുന്നു. ഇറാൻ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാൻ ട്രംപ് ഭരണകൂടം തയ്യാറാകുമോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും വെടിനിർത്തലിന് ശേഷമുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ. ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കാതെ വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്കില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതൃത്വം.
മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സഖ്യകക്ഷികളായ ഇസ്രയേലിന്റെയും സൗദി അറേബ്യയുടെയും സുരക്ഷ തങ്ങൾക്ക് പ്രധാനമാണെന്ന് അമേരിക്ക ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാൻ പിന്തുണയുള്ള ഗ്രൂപ്പുകളുടെ നീക്കങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ഇസ്രയേൽ അതിർത്തികളിൽ സൈനിക ജാഗ്രത വർദ്ധിപ്പിച്ചു. യുദ്ധം പടരാതിരിക്കാൻ യൂറോപ്യൻ യൂണിയനും ചൈനയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൻശക്തികൾ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപനം വന്നതോടെ ആഗോള വിപണികളിൽ നേരിയ തോതിലുള്ള ഉണർവ് പ്രകടമായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അഞ്ച് ദിവസത്തിന് ശേഷം എന്ത് സംഭവിക്കും എന്നതിനെക്കുറിച്ച് നിക്ഷേപകർക്കിടയിൽ ഇപ്പോഴും ആശങ്ക നിലനിൽക്കുന്നു.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മാസങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കിനിൽക്കെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാനം ട്രംപിന് രാഷ്ട്രീയമായും നിർണ്ണായകമാണ്. തന്റെ നയതന്ത്ര വിജയമായിട്ടാണ് ഈ വെടിനിർത്തൽ കരാറിനെ അദ്ദേഹം ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നത്. എങ്കിലും ഇറാന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണങ്ങൾ വരാനിരിക്കുന്നതേയുള്ളൂ. ഖാർഗ് ദ്വീപിന് മേലുള്ള ഭീഷണി നിലനിൽക്കുന്നത് ഇറാനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയ ആശങ്കയാണ്. ഇന്ധന വിപണിയിലെ അനിശ്ചിതത്വം കുറയ്ക്കാൻ എണ്ണ ഉൽപ്പാദക രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായ ഒപെക് (OPEC) അടിയന്തര യോഗം വിളിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
അടുത്ത അഞ്ച് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളിലെയും ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ നടന്നേക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. മേഖലയിലെ സംഘർഷം പൂർണ്ണമായും അവസാനിച്ചാൽ മാത്രമേ വിപണിയിലെ തകർച്ചയ്ക്ക് പരിഹാരമാകൂ. ഇതിനിടെ ടെഹ്റാനിലെ വൈദ്യുതി ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഇറാൻ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. നയതന്ത്ര തലത്തിലുള്ള ഈ മാറ്റങ്ങൾ ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസകരമാണ്. യുദ്ധത്തിന്റെ നിഴലിൽ കഴിയുന്ന സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് ഈ അഞ്ച് ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ വലിയൊരു പ്രതീക്ഷയാണ് നൽകുന്നത്. വരും മണിക്കൂറുകളിലെ ചർച്ചകൾ ലോകത്തിന്റെ ഭാവി തീരുമാനിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായകമാകും.
US President Donald Trump announced a five-day ceasefire with Iran, claiming progress in negotiations to de-escalate Middle East tensions. This development follows previous threats to strike Iranian power plants and reports of a US plan to blockade Kharg Island. While Israel’s recent strikes on Tehran caused widespread power outages and global oil prices surged due to the 48-hour ultimatum on the Strait of Hormuz, the new ceasefire offers a glimmer of hope for stability.