വാഷിങ്ടൺ ∙ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ആഞ്ചാം വാരത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന യുഎസ്-ഇറാൻ സംഘർഷത്തിൽ വെടിനിർത്തലിനായുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ പാളുന്നു. പാക്കിസ്ഥാന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടക്കാനിരുന്ന നിർണ്ണായക ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് ഇറാൻ പിന്മാറിയതായി വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേർണൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇസ്ലാമാബാദിൽ വെച്ച് അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധികളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താൻ ഇറാൻ വിസമ്മതിച്ചതാണ് ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടാൻ കാരണമായത്.
ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടാൻ കാരണമായ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ:
നിബന്ധനകളിലെ വിയോജിപ്പ്: ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പൂർണ്ണമായും തുറന്നുനൽകണമെന്നും കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് തടസ്സമില്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണമെന്നുമുള്ള അമേരിക്കയുടെ കടുത്ത നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി.
ട്രംപിന്റെ നിലപാട്: ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നത് വരെ ഇറാനെതിരെയുള്ള ആക്രമണം തുടരുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു. “ഇറാൻ സമാധാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഹോർമുസ് തുറക്കുകയാണ് ഏക വഴി” എന്ന് അദ്ദേഹം ട്രൂത്ത് സോഷ്യലിലൂടെ വ്യക്തമാക്കി.
മധ്യസ്ഥരുടെ പിന്മാറ്റം: പാക്കിസ്ഥാന്റെ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ, ഖത്തറും മധ്യസ്ഥ ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് താൽക്കാലികമായി പിന്മാറിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇതോടെ ചർച്ചകൾക്കായി പുതിയ വേദികൾ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു.
പുതിയ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ
|ഈജിപ്തും തുർക്കിയും | കെയ്റോയിലോ ഇസ്താംബുളിലോ വെച്ച് പുതിയ ചർച്ചകൾക്ക് വേദിയൊരുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. || റഷ്യയും ചൈനയും | യുഎൻ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ വഴി വെടിനിർത്തലിന് സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും യുഎസ് ഇത് തടഞ്ഞു. || യുഎഇ | ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ തുറപ്പിക്കാൻ അമേരിക്കയുമായി ചേർന്ന് സൈനിക നീക്കത്തിന് ആലോചിക്കുന്നു.
|നിലവിലെ സാഹചര്യം
നിലവിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണത്തെച്ചൊല്ലിയാണ് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ പ്രധാന തർക്കം നിലനിൽക്കുന്നത്. ഹോർമുസിൽ ഇറാൻ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ‘സെലക്റ്റീവ് ബ്ലോക്കേഡ്’ (Selective Blockage) ആഗോള എണ്ണ വിപണിയെ തളർത്തുന്നതാണ് ട്രംപിനെ ചൊടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിനിടെ ഇറാന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളായ പാലങ്ങൾക്കും പവർ പ്ലാന്റുകൾക്കും നേരെ അമേരിക്ക ആക്രമണം ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
തെഹ്റാനെ പടിഞ്ഞാറൻ നഗരമായ കരാജുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബി1 ഹൈവേ പാലം (B1 bridge) അമേരിക്ക തകർത്തത് യുദ്ധം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകാൻ കാരണമായി.പാക്കിസ്ഥാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടത് മേഖലയിൽ ഉടൻ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള സാധ്യതകൾക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്. ഖത്തർ പിന്മാറിയ സാഹചര്യത്തിൽ തുർക്കിയുടെ ഇടപെടൽ മാത്രമാണ് ഇനി നയതന്ത്ര തലത്തിലുള്ള ഏക പ്രതീക്ഷ.
Peace talks between the US and Iran have stalled as Pakistan’s mediation efforts failed. Iran refused to meet US representatives in Islamabad, rejecting their conditions. President Trump insisted that the Strait of Hormuz must be fully reopened before any ceasefire. Meanwhile, Egypt and Turkey are attempting to initiate new discussions in Qatar or Istanbul.