മുംബൈ: രാജ്യത്ത് ഓൺലൈൻ വഴി ഭക്ഷണം ഓർഡർ ചെയ്യുന്നത് സാധാരണക്കാർക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയാകുന്നു. പ്രമുഖ ഓൺലൈൻ ഭക്ഷണവിതരണ കമ്പനികളായ സ്വിഗ്ഗിയും സൊമാറ്റോയും തങ്ങളുടെ പ്ലാറ്റ്ഫോം ഫീസ് ഘട്ടംഘട്ടമായി വർധിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തിരിച്ചടിയാകുന്നത്. ചൊവ്വാഴ്ച മുതൽ സ്വിഗ്ഗി ഓരോ ഓർഡറിനുമുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോം ഫീസ് 14.99 രൂപയിൽ നിന്ന് 17.58 രൂപയാക്കി ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. സൊമാറ്റോയും ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സമാനമായ രീതിയിൽ നിരക്ക് വർധിപ്പിച്ചിരുന്നു. നിലവിൽ 14.90 രൂപയാണ് സൊമാറ്റോ പ്ലാറ്റ്ഫോം ഫീസായി ഈടാക്കുന്നത്. ഈ വർധനവ് ഭക്ഷണപ്രേമികളുടെ പോക്കറ്റ് ചോർത്തുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് കാര്യങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നത്.
ഓൺലൈൻ സേവനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് കണ്ടെത്തുന്നതിനാണ് കമ്പനികൾ പ്രധാനമായും ഈ തുക ഈടാക്കുന്നത്. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വികസനം, ആപ്പിന്റെ പരിപാലനം, ഉപഭോക്തൃ സേവനച്ചെലവ് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 2025 സെപ്റ്റംബറിലായിരുന്നു സ്വിഗ്ഗി ഇതിനു മുൻപ് നിരക്ക് വർധിപ്പിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ലാഭക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഇപ്പോൾ വീണ്ടും നിരക്ക് ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഡെലിവറി ചാർജിനും റസ്റ്ററന്റ് ഫീസിനും പുറമെയാണ് ഈ അധിക തുക നൽകേണ്ടി വരുന്നത്. സൊമാറ്റോ മാർച്ചിൽ ഏകദേശം 2.40 രൂപയുടെ വർധനവാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്. ചെറുകിട ഓർഡറുകൾ ചെയ്യുന്നവരെയാണ് ഈ മാറ്റം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത്.
നിലവിൽ ഹോട്ടലുകളിൽ നേരിട്ട് പോയി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ തുകയാണ് ഓൺലൈൻ ഓർഡറുകൾക്ക് നൽകേണ്ടി വരുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, 100 രൂപയുടെ ഒരു ബർഗർ ഓൺലൈനിൽ വാങ്ങുമ്പോൾ ജി.എസ്.ടി ഉൾപ്പെടെ 135 രൂപയോളം ചെലവാകുന്നു. ഡെലിവറി ചാർജിൽ ഇളവ് ലഭിച്ചാൽ പോലും പ്ലാറ്റ്ഫോം ഫീസും ജി.എസ്.ടിയും ചേർന്ന് വലിയ തുകയായി മാറും. ഇതിനുപുറമെ 30 രൂപ മുതൽ 40 രൂപ വരെ ഡെലിവറി ഫീസായും നൽകണം. ഡെലിവറി പങ്കാളികൾക്ക് ടിപ്പ് കൂടി നൽകുന്നതോടെ ഒരു ചെറിയ ഓർഡറിന്റെ പോലും വില കുതിച്ചുയരും. വീട്ടിലിരുന്ന് ഭക്ഷണം ആസ്വദിക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഇപ്പോൾ വലിയൊരു ആഡംബരമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
പ്ലാറ്റ്ഫോം ഫീസ് വർധനവിനെതിരെ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഉപഭോക്താക്കൾ വലിയ പ്രതിഷേധമാണ് ഉയർത്തുന്നത്. പ്രീമിയം സബ്സ്ക്രിപ്ഷനുകൾ ഉള്ളവർക്ക് പോലും ഇത്തരം ഫീസുകളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായ ഇളവ് ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന പരാതിയുണ്ട്. കമ്പനികൾ തങ്ങളുടെ നഷ്ടം നികത്താൻ ഉപഭോക്താക്കളെ പിഴിയുകയാണെന്ന് പലരും ആരോപിക്കുന്നു. ഓരോ ഓർഡറിലും വരുത്തുന്ന ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ പോലും കോടിക്കണക്കിന് ഓർഡറുകൾ ലഭിക്കുന്ന ഈ കമ്പനികൾക്ക് വലിയ ലാഭമുണ്ടാക്കും. എന്നാൽ സാധാരണക്കാരന്റെ ബജറ്റിനെ ഇത് താളം തെറ്റിക്കുന്നു. വിപണിയിൽ മത്സരം കുറയുന്നതും ഇത്തരം ഏകപക്ഷീയമായ തീരുമാനങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ട്.
റസ്റ്ററന്റുകൾ ഈടാക്കുന്ന പാക്കിംഗ് ചാർജുകളും ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലെ വിലക്കയറ്റത്തിന് മറ്റൊരു കാരണമാണ്. പല ഹോട്ടലുകളും തങ്ങളുടെ മെനു വിലയേക്കാൾ ഉയർന്ന നിരക്കാണ് ഓൺലൈൻ ആപ്പുകളിൽ നൽകുന്നത്. കമ്പനികൾക്ക് നൽകേണ്ട കമ്മീഷൻ തുക കണ്ടെത്താനാണ് റസ്റ്ററന്റുകൾ ഇത്തരത്തിൽ വില കൂട്ടുന്നത്. ഫലത്തിൽ ഭക്ഷണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വിലയേക്കാൾ 40 മുതൽ 50 ശതമാനം വരെ അധികം നൽകേണ്ടി വരുന്നു. ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് പ്ലാറ്റ്ഫോം ഫീസ് എന്ന പേരിൽ അധിക ബാധ്യത കൂടി വരുന്നതോടെ ഓൺലൈൻ ഫുഡ് ഡെലിവറി മേഖലയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. ആളുകൾ നേരിട്ട് ഹോട്ടലുകളിൽ പോയി ഭക്ഷണം വാങ്ങുന്ന രീതിയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ഇത് കാരണമായേക്കാം.
പ്ലാറ്റ്ഫോം ഫീസ് എന്ന നയം ആദ്യം പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിലാണ് കമ്പനികൾ കൊണ്ടുവന്നത്. പിന്നീട് ഇത് സ്ഥിരമായ ഒരു വരുമാന മാർഗ്ഗമായി മാറുകയായിരുന്നു. തുടക്കത്തിൽ രണ്ട് രൂപയായിരുന്ന ഫീസ് ഇപ്പോൾ 17 രൂപയ്ക്ക് മുകളിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു. വരും മാസങ്ങളിൽ ഇത് ഇനിയും ഉയരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് വിപണി വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്. ഉത്സവ സീസണുകളിലും തിരക്കുള്ള സമയങ്ങളിലും സർചാർജ് എന്ന പേരിൽ അധിക തുക ഈടാക്കുന്ന രീതിയും നിലവിലുണ്ട്. ഉപഭോക്താക്കളെ തങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കാൻ ആദ്യം വമ്പിച്ച ഡിസ്കൗണ്ടുകൾ നൽകിയ കമ്പനികൾ ഇപ്പോൾ പണം ഈടാക്കി തുടങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.
മുംബൈ, ഡൽഹി, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ മെട്രോ നഗരങ്ങളിലെ താമസക്കാരെയാണ് ഈ വിലക്കയറ്റം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജോലി തിരക്ക് കാരണം ഓൺലൈൻ ഭക്ഷണത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന ബാച്ചിലർമാരും ഐടി ജീവനക്കാരും പ്രതിസന്ധിയിലാണ്. പ്രതിദിനം ഒന്നിലധികം തവണ ഓർഡർ ചെയ്യുന്നവർക്ക് പ്ലാറ്റ്ഫോം ഫീസ് മാത്രം വലിയൊരു തുകയായി മാറും. മറ്റ് ഡെലിവറി ആപ്പുകളും സമാനമായ രീതിയിൽ നിരക്ക് വർധിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നതായാണ് വിവരം. ഉപഭോക്താക്കളുടെ താൽപ്പര്യം സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാർ തലത്തിൽ ഇടപെടലുകൾ ഉണ്ടാകണമെന്ന ആവശ്യവും ശക്തമാണ്. ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ വേണമെന്നാണ് പൊതുഅഭിപ്രായം.
Online food ordering has become more expensive in India as Swiggy and Zomato have increased their platform fees. Swiggy raised its fee to ₹17.58 per order, while Zomato recently hiked its rate to ₹14.90 to cover operational costs. Consumers are now paying significantly more than the restaurant menu price due to additional delivery charges, GST, and packaging fees.