വാഷിങ്ടണ്: ഇറാന് പരമോന്നത നേതാവ് മുജ്തബ ഖമനയി ജീവനോടെയുണ്ടെന്നും രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളില് അദ്ദേഹം സജീവമായി ഇടപെടുന്നുണ്ടെന്നും യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാര്ക്കോ റൂബിയോ വെളിപ്പെടുത്തി. ഫെബ്രുവരി 28 നുണ്ടായ യുഎസ്-ഇസ്രയേല് സംയുക്ത സൈനിക ആക്രമണത്തില് ഖമനയി കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന രീതിയില് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളില് ഉള്പ്പെടെ വന്ന അഭ്യൂഹങ്ങള്ക്ക് ഇതോടെ വിരാമമായിരിക്കുകയാണ്. യുഎസ് സെനറ്റ് ഫോറിന് റിലേഷന്സ് കമ്മിറ്റിക്ക് മുമ്പാകെ സംസാരിക്കവെയാണ് റൂബിയോ അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ വിവരങ്ങള് പുറത്തുവിട്ടത്.
കഴിഞ്ഞ കുറച്ചുദിവസങ്ങളായി ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിലും സൈനിക തീരുമാനങ്ങളിലും മുജ്തബ ഖമനയിയുടെ ശക്തമായ ഇടപെടലുകള് ദൃശ്യമാണെന്ന് മാര്ക്കോ റൂബിയോ സെനറ്റ് കമ്മിറ്റിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. ഫെബ്രുവരിയിലുണ്ടായ ആക്രമണത്തിന് ശേഷം ഖമനയി പരസ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടാതിരുന്നത് അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്ന തരത്തിലുള്ള വാര്ത്തകള് പ്രചരിക്കാന് കാരണമായിരുന്നു. എന്നാല്, യുഎസ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന് ലഭിച്ച കൃത്യമായ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഭരണരംഗത്ത് സജീവമാണെന്ന് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി സ്ഥിരീകരിച്ചത്.
ഫെബ്രുവരി 28-ന് ഇറാന് നേരെയുണ്ടായ യുഎസ്-ഇസ്രയേല് സംയുക്ത ആക്രമണത്തില് മുജ്തബ ഖമനയിക്ക് പരിക്കേറ്റിരുന്നുവെന്ന കാര്യവും റൂബിയോ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഇറാന്റെ തന്ത്രപ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തിയ ആസൂത്രിത വ്യോമാക്രമണത്തിനിടയിലാണ് ഖമനയിക്ക് പരിക്കേറ്റത്. പരിക്കുകള് ഗുരുതരമല്ലായിരുന്നുവെന്നും, ആവശ്യമായ ചികിത്സകള്ക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹം വീണ്ടും ഭരണപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയെന്നുമാണ് യുഎസ് വിലയിരുത്തല്.
നിലവിലെ പിരിമുറുക്കങ്ങള്ക്കിടയിലും ഇറാനുമായി ഒരു നയതന്ത്ര കരാറിലെത്തിച്ചേരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി പ്രത്യാശ പ്രകടിപ്പിച്ചു. മേഖലയില് സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനും യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങള് ഒഴിവാക്കുന്നതിനും ഇറാനുമായി ചര്ച്ചകള്ക്ക് യുഎസ് തയ്യാറാണെന്ന സൂചനയാണ് റൂബിയോ നല്കിയത്. എന്നാല്, ഈ കരാര് സാധ്യമാകണമെങ്കില് ഇറാന് ചില കര്ശനമായ നിബന്ധനകള് പാലിക്കാന് തയ്യാറാകണമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഇറാനുമേല് യുഎസ് ചുമത്തിയിട്ടുള്ള സാമ്പത്തിക-വാണിജ്യ ഉപരോധങ്ങള് നീക്കം ചെയ്യണമെങ്കില്, രാജ്യം തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതികള് ഗണ്യമായി പരിമിതപ്പെടുത്താന് തയ്യാറാകണമെന്ന് റൂബിയോ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങള് ലംഘിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഇറാന്റെ ആണവ മുന്നേറ്റങ്ങള് ആഗോള സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്ന് യുഎസ് കരുതുന്നു. അതിനാല്, ആണവ സമ്പുഷ്ടീകരണ പ്രക്രിയകള് പൂര്ണ്ണമായും നിയന്ത്രിക്കാന് ഇറാന് തയ്യാറായാല് മാത്രമേ ഉപരോധങ്ങളില് ഇളവ് വരുത്തുന്ന കാര്യം പരിഗണിക്കൂ എന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
മേഖലയിലെ പ്രധാന വ്യാപാര പാതയായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാന് എത്രയും വേഗം വീണ്ടും തുറക്കണമെന്ന ആവശ്യവും യുഎസ് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പല് ഗതാഗതത്തിന് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കേണ്ടത് ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ സുഗമമായ മുന്നേറ്റത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. നിലവില് ഇറാന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഈ പാത അടച്ചിട്ടിരിക്കുന്നത് വലിയ പ്രതിസന്ധികള്ക്കാണ് വഴിവെച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പലുകള്ക്ക് നേരെ ഇറാന് നടത്തുന്ന വെടിവെയ്പ്പുകള് അടിയന്തരമായി നിര്ത്തലാക്കണമെന്ന് മാര്ക്കോ റൂബിയോ ആവശ്യപ്പെട്ടു. വാണിജ്യ കപ്പലുകളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങള് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്നും, ഇത് വച്ചുപൊറുപ്പിക്കാന് കഴിയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി. കപ്പലുകളുടെ സുരക്ഷിതമായ യാത്ര ഉറപ്പാക്കാന് ഇറാന് ബാധ്യസ്ഥരാണെന്നും റൂബിയോ ഓര്മ്മിപ്പിച്ചു.
കടലിടുക്കില് സുരക്ഷിതമായ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ഇറാന് സ്ഥാപിച്ച മൈനുകള് നീക്കം ചെയ്യാന് അമേരിക്ക സഹായിക്കുമെന്ന വാഗ്ദാനവും സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മുന്നോട്ടുവെച്ചു. സമുദ്രപാതയിലെ മൈനുകള് വലിയ അപകടസാധ്യതയാണ് ഉയര്ത്തുന്നത്. ഇവ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി സാങ്കേതികവും സൈനികവുമായ സഹായങ്ങള് നല്കാന് യുഎസ് സന്നദ്ധമാണെന്നും, അതിനായി ഇറാന് സഹകരിക്കണമെന്നും റൂബിയോ കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
മിഡില് ഈസ്റ്റില് നിലനില്ക്കുന്ന കടുത്ത പിരിമുറുക്കങ്ങള്ക്ക് അയവ് വരുത്താന് ഈ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങള് ഉപകരിക്കുമെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകര് കരുതുന്നത്. മുജ്തബ ഖമനയിയുടെ സാന്നിധ്യം സ്ഥിരീകരിച്ചതോടെ, ഇറാന്റെ വരുംദിവസങ്ങളിലെ തീരുമാനങ്ങള് എന്തൊക്കെയായിരിക്കുമെന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും ഈ കരാറിന്റെ ഭാവി നിശ്ചയിക്കപ്പെടുക. യുഎസിന്റെ ഈ നിലപാട് മാറ്റം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില് വലിയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് തുടക്കമിട്ടിട്ടുണ്ട്.
തുടര്ച്ചയായ സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലുകള്ക്ക് ശേഷം നയതന്ത്ര ചര്ച്ചകളുടെ വാതില് തുറന്നിടാന് ഇരുവിഭാഗവും തയ്യാറാകുമോ എന്നാണ് ലോകം ഇപ്പോള് ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ ആണവ നിലപാടുകളും ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷാ നടപടികളും വരും ആഴ്ചകളില് യുഎസ്-ഇറാന് ബന്ധത്തിന്റെ ഗതി നിര്ണ്ണയിക്കുന്നതില് നിര്ണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കും.