കൊച്ചി: സംസ്ഥാനത്തെ കെഎസ്ആർടിസി ബസുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്കായി പ്രഖ്യാപിച്ച സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതിയുടെ യഥാർത്ഥ ഗുണം കേരളത്തിലെ ചില ജില്ലകളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിപ്പോകുമെന്ന് ആശങ്ക. പൊതുഗതാഗത രംഗത്ത് സർക്കാർ ബസ് സർവീസുകൾ കൂടുതൽ സജീവമായിട്ടുള്ള ഏതാനും ജില്ലകളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രമേ ഈ ആനുകൂല്യം പൂർണ്ണ തോതിൽ പ്രയോജനപ്പെടുകയുള്ളൂ എന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം വരുന്ന 7 ജില്ലകളിൽ കെഎസ്ആർടിസിയുടെ സാന്നിധ്യം വെറും 25 ശതമാനത്തിലും താഴെ മാത്രമാണ് നിലവിലുള്ളത്. യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ഈ ജനപ്രിയ പ്രഖ്യാപനം സ്വകാര്യ ബസുകൾ വൻതോതിൽ സർവീസ് നടത്തുന്ന മലബാർ മേഖലയിലും മധ്യകേരളത്തിലും വലിയ ചലനമുണ്ടാക്കില്ലെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ പക്കലുള്ള പുതിയ റൂട്ട് വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോഴാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ പുറത്തുവരുന്നത്.
നിലവിൽ തിരുവനന്തപുരം, കൊല്ലം, പത്തനംതിട്ട, ആലപ്പുഴ, ഇടുക്കി, കോട്ടയം, വയനാട് എന്നീ തെക്കൻ-മലയോര ജില്ലകളിലാണു ഗണ്യമായ രീതിയിൽ കെഎസ്ആർടിസി ബസുകൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമായിട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യുഡിഎഫിന് ഭരണത്തിലേക്ക് വരാൻ 16 സീറ്റും തുടച്ചുനീക്കി നൽകിയ മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ഈ യാത്രാ സൗജന്യത്തിന്റെ ആനുകൂല്യം സ്ത്രീകൾക്ക് കാര്യമായി ലഭിക്കില്ലെന്നതാണ് വസ്തുത. കാരണം മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മൊത്തം പൊതുഗതാഗത ബസ് സർവീസിന്റെ വെറും 9.4 ശതമാനം മാത്രമാണു കെഎസ്ആർടിസി ബസുകളുടെ സാന്നിധ്യമുള്ളത്. കൊച്ചി ഉൾപ്പെടുന്ന എറണാകുളം ജില്ലയുടെ കാര്യവും ഏതാണ്ട് ഇതുതന്നെയാണെന്ന് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. യുഡിഎഫിന് 14 സീറ്റുകൾ വൻതോതിൽ സമ്മാനിച്ച എറണാകുളത്ത് മൊത്തം ബസ് സർവീസിന്റെ 24.7 ശതമാനം മാത്രമാണ് കെഎസ്ആർടിസി സർവീസുകൾ നടത്തുന്നത്.
വനിതകൾക്ക് പൂർണ്ണമായ സൗജന്യം നൽകുന്നതു മൂലം കെഎസ്ആർടിസിക്ക് ഇപ്പോൾ കെഎസ്ആർടിസിക്ക് യാത്രാ ടിക്കറ്റിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം പകുതിയായി കുത്തനെ കുറയുമെന്നാണ് ഗതാഗത വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. ഇതുവഴി കോർപ്പറേഷന്റെ പ്രതിമാസ വരുമാനത്തിൽ ഏകദേശം 105 കോടി രൂപയോളം വലിയ കുറവുണ്ടാകുമെന്നാണു പുതിയ പ്രാഥമിക കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അയൽസംസ്ഥാനമായ കർണാടകയിൽ കോൺഗ്രസ് സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കി വൻ വിജയമായി മാറിയ ‘ശക്തി’ യാത്രാ സൗജന്യ പദ്ധതിയാണ് യുഡിഎഫ് ഇപ്പോൾ കേരളത്തിലും മാതൃകയാക്കി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ കർണാടകയിൽ മൊത്തം ബസ് സർവീസിന്റെ 90 ശതമാനവും സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള 4 വലിയ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനികളുടേതാണ് എന്ന കാര്യം നാം മറക്കരുത്. അവിടെ സ്വകാര്യ ബസുകളുടെ സാന്നിധ്യം വളരെ കുറവായതിനാലാണ് സ്ത്രീകൾക്ക് അതിന്റെ ഗുണം എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായി ലഭിച്ചത്.
കഴിഞ്ഞ 2025 ലെ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം കേരളത്തിൽ ആകെ സർവീസ് നടത്തുന്ന 16,545 റൂട്ട് ബസുകൾ ഉള്ളതിൽ വെറും 4,609 എണ്ണം മാത്രമാണു കെഎസ്ആർടിസിയുടെ വിഹിതമായിട്ടുള്ളത്. ബാക്കി വരുന്ന വലിയൊരു ശതമാനം സർവീസുകളും സ്വകാര്യ ബസ് വ്യവസായ മേഖലയ്ക്ക് കീഴിലാണ് സംസ്ഥാനത്ത് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഇതിൽ തന്നെ കെഎസ്ആർടിസിയുടെ പക്കലുള്ള വണ്ടികളിൽ ഏകദേശം 800 ഓളം ബസുകൾ വിവിധ സാങ്കേതിക തകരാറുകൾ മൂലം നിലവിൽ കട്ടപ്പുറത്താണ്. നിലവിൽ നിരത്തിലിറങ്ങി ഓടുന്ന ബസുകളിൽ മൂന്നിലൊന്നും സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റിനു മുകളിലുള്ള ലക്ഷ്വറി ക്ലാസ് ബസുകളാണ് എന്നതും പദ്ധതിക്ക് പ്രതിസന്ധിയാണ്. നിയമപ്രകാരം ഇത്തരം സൂപ്പർ ക്ലാസ് ബസുകളിൽ യാത്രക്കാരെ സീറ്റില്ലാതെ നിർത്തിക്കൊണ്ടുപോകാൻ മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ് അനുവാദം നൽകുന്നില്ല.
ഇത്തരത്തിൽ സീറ്റ് റിസർവേഷൻ സംവിധാനമുള്ള ദീർഘദൂര ബസുകളിലും സാധാരണക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യ യാത്ര ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് പ്രായോഗികമായി വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. കൂടാതെ കെഎസ്ആർടിസിക്ക് കീഴിൽ സർവീസ് നടത്തുന്ന 450 കെ-സിഫ്റ്റ് (K-SWIFT) ബസുകൾ പ്രത്യേക കമ്പനിയായതിനാൽ അതിൽ ഈ സൗജന്യം അനുവദിക്കാൻ നിയമപരമായ സാധ്യതയില്ല. കെഎസ്ആർടിസി കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച നടത്തിയ പ്രത്യേക കണക്കെടുപ്പിൽ നിലവിലെ ആകെ യാത്രക്കാരിൽ 50 ശതമാനവും സ്ത്രീകളാണെന്നാണു കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്. നിലവിൽ കോർപറേഷന്റെ പ്രതിദിന ശരാശരി ടിക്കറ്റ് വരുമാനം ഏകദേശം 7 കോടി രൂപയോളമാണ്. വനിതകൾക്കു പൂർണ്ണ സൗജന്യം നൽകുന്നതോടെ ഈ പ്രതിദിന വരുമാനം ഒറ്റയടിക്ക് 3.5 കോടിയായി കുറയുന്നത് സ്ഥാപനത്തെ കൂടുതൽ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കും.
The UDF government’s announcement of free KSRTC bus travel for women in Kerala may benefit only a few districts due to the limited presence of government buses. Data shows that in 7 districts, including Ernakulam and Malappuram, KSRTC operates less than 25% of total services, unlike Karnataka where 90% is state-owned. Furthermore, the scheme is expected to slash KSRTC’s daily revenue from ₹7 crore to ₹3.5 crore, creating a monthly deficit of ₹105 crore, while super-class and K-Swift buses remain excluded from the free-travel criteria