ടെഹ്റാന്: ലോകത്തിന്റെ ഊർജ്ജ ആവശ്യങ്ങളുടെ ജീവനാഡിയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെ ഒരു ‘ഭൗമരാഷ്ട്രീയ ടോൾ ബൂത്തായി’ മാറ്റിയിരിക്കുകയാണ് ഇറാൻ. ഫെബ്രുവരി 28-ന് ആരംഭിച്ച യുഎസ്-ഇസ്രയേൽ യുദ്ധത്തിന്റെ ആഘാതം ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സാധാരണക്കാരുടെ അടുക്കളകളിലെ വിലക്കയറ്റമായി പ്രതിഫലിക്കുന്നു. ലോകത്തെ എണ്ണ-വാതക വിതരണത്തിന്റെ 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന ഈ തന്ത്രപ്രധാന പാത ഇറാൻ ഭാഗികമായി അടച്ചതോടെ, പതിറ്റാണ്ടുകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിക്കാണ് രാജ്യാന്തര സമൂഹം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്. എണ്ണവില ബാരലിന് 100 ഡോളർ കടന്നതോടെ ആഗോള സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം എന്ന ഭീതി വികസിത-വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ ഒരുപോലെ ഉറ്റുനോക്കുന്നു. വെറുമൊരു നാവിക പാത എന്നതിലുപരി, ലോകരാജ്യങ്ങളെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാനുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായാണ് ഇറാൻ ഈ പ്രദേശത്തെ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകളെ നിയന്ത്രിക്കാനും അവരിൽ നിന്ന് ‘സുരക്ഷാ നികുതി’ എന്ന പേരിൽ പണം ഈടാക്കാനും ഇറാൻ ആവിഷ്കരിച്ച അനൗദ്യോഗിക സംവിധാനമാണ് ഈ ‘ടോൾ ബൂത്ത്’. ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർ (IRGC) ആണ് ഈ ചെക്ക് പോസ്റ്റിന്റെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം കൈക്കലാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഷിപ്പിംഗ് ജേണലായ ‘ലോയ്ഡ്സ് ലിസ്റ്റ്’ പുറത്തുവിട്ട വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, ഇറാൻ പാർലമെന്റ് ഇതിനായുള്ള നിയമനിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ പ്രായോഗികമായി ഈ സംവിധാനം നടപ്പിലാക്കി കഴിഞ്ഞു. തങ്ങളുടെ സമുദ്ര അതിർത്തിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകൾക്ക് സുരക്ഷ ഒരുക്കുന്നതിന് പകരമായി നികുതി വാങ്ങുന്നത് സ്വാഭാവികമാണെന്നാണ് ഇറാന്റെ വാദം. എന്നാൽ, ഇത് രാജ്യാന്തര കപ്പൽ ഗതാഗത നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്ന് ഭൂരിഭാഗം രാജ്യങ്ങളും ആരോപിക്കുന്നു.
ഈ സംവിധാനം പ്രവർത്തിക്കുന്നത് അതീവ കർക്കശമായ നിയന്ത്രണങ്ങളിലൂടെയാണ്. ഒരു കപ്പലിന് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് കടക്കണമെങ്കിൽ കപ്പൽ ഉടമകൾ ഐ.ആർ.ജി.സി ഇടനിലക്കാർ വഴി കപ്പലിന്റെ പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾ (IMO നമ്പർ, ചരക്ക്, ജീവനക്കാരുടെ വിവരങ്ങൾ, ലക്ഷ്യസ്ഥാനം) മുൻകൂട്ടി സമർപ്പിക്കണം. ഈ വിവരങ്ങൾ ഐ.ആർ.ജി.സി നേവി കമാൻഡ് പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തിയ ശേഷം മാത്രമേ കപ്പലിന് ഒരു പ്രത്യേക ക്ലിയറൻസ് കോഡും സഞ്ചരിക്കേണ്ട പാതയും അനുവദിക്കൂ. കടലിടുക്കിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ റേഡിയോ വഴി ഈ കോഡ് ബോധ്യപ്പെടുത്തണം. അനുമതി ലഭിച്ച കപ്പലുകളെ ഇറാന്റെ ബോട്ടുകൾ ലാരക് ദ്വീപിന് ചുറ്റുമുള്ള സമുദ്രഭാഗത്തു കൂടി സുരക്ഷിതമായി നയിക്കുന്നു. ഈ നിയമങ്ങൾ പാലിക്കാത്ത ‘സെലിൻ’ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കണ്ടെയ്നർ കപ്പലുകളെ ഇറാൻ തിരിച്ചയച്ച സംഭവങ്ങൾ വിപണിയിൽ വലിയ പരിഭ്രാന്തി പരത്തിയിട്ടുണ്ട്.
യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം എണ്ണവിലയിൽ 40 ശതമാനത്തോളം വർദ്ധനവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഏക കയറ്റുമതി പാതയായതിനാൽ ഹോർമുസിലെ ഓരോ തടസ്സവും ആഗോള വിപണിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു. നിലവിൽ ഏകദേശം 2,000 കപ്പലുകളാണ് ഹോർമുസിന് ഇരുവശത്തുമായി കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത്. ദൂരക്കൂടുതലും ചിലവും ഭയന്ന് മറ്റ് പാതകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ മടിക്കുന്നത് പ്രതിസന്ധി വീണ്ടും രൂക്ഷമാക്കുകയാണ്. പല ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളും ഇതിനകം തന്നെ ഇന്ധന റേഷനിംഗ് ഏർപ്പെടുത്തുകയും വ്യാവസായിക ഉൽപാദനം വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയെ (Supply Chain) പൂർണ്ണമായും താറുമാറാക്കുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് കാര്യങ്ങൾ എത്തിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഇറാൻ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളെയും ഒരേപോലെയല്ല ഈ പാതയിൽ പരിഗണിക്കുന്നത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. അമേരിക്കയെയും സഖ്യകക്ഷികളെയും ഹോർമുസ് പാതയിൽ നിന്ന് ഇറാൻ വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ തങ്ങളോട് ‘സൗഹൃദപരമായ’ സമീപനം സ്വീകരിക്കുന്ന ചൈന പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇറാൻ ഇളവുകൾ നൽകുന്നു. ചൈനീസ് കപ്പലുകൾ ചൈനീസ് കറൻസിയായ ‘യുവാൻ’ ഉപയോഗിച്ച് ടോൾ നൽകി പാത ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ കപ്പലുകൾ പാത ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട രീതിയിലുള്ള പണമടയ്ക്കലുകൾ നടത്തിയിട്ടില്ലെന്നാണ് ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ വിശദീകരണം. രാജ്യാന്തര നിയമപ്രകാരം പാത ഉപയോഗിക്കാൻ തങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന ഉറച്ച നിലപാടിലാണ് ഇന്ത്യ. എങ്കിലും മലേഷ്യ, ദക്ഷിണ കൊറിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇറാൻ ഭാഗികമായി അനുമതി നൽകുന്നുണ്ട്.
ഹോർമുസിലെ ഇറാന്റെ നടപടികൾ നിയമപരമാണോ എന്ന ചോദ്യം ആഗോളതലത്തിൽ ശക്തമാണ്. രാജ്യാന്തര നിയമപ്രകാരം സമുദ്ര പാതകളിലൂടെയുള്ള കപ്പലുകളുടെ സ്വതന്ത്ര സഞ്ചാരം തടയാൻ ഒരു രാജ്യത്തിനും അവകാശമില്ല. എന്നാൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സമുദ്ര നിയമം (UNCLOS) ഇറാൻ ഇതുവരെ നിയമപരമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ഈ നിയമങ്ങൾ തങ്ങൾക്ക് ബാധകമല്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ വാദം. തങ്ങളുടെ സമുദ്ര അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ പൂർണ്ണ പരമാധികാരമുണ്ടെന്നും യുദ്ധസാഹചര്യത്തിൽ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ നിയന്ത്രണങ്ങൾ അനിവാര്യമാണെന്നും ഇറാൻ ന്യായീകരിക്കുന്നു. തങ്ങളെ സാമ്പത്തികമായി വേട്ടയാടുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ‘സാമ്പത്തിക യുദ്ധത്തിന്റെ’ ഭാഗമായാണ് ഈ നടപടിയെന്ന് അവർ അവകാശപ്പെടുന്നു.
ഇറാന്റെ ഈ നീക്കത്തെ ‘സാമ്പത്തിക ഭീകരത’ എന്നാണ് അബുദാബി സ്റ്റേറ്റ് ഓയിൽ കമ്പനി സി.ഇ.ഒ സുൽത്താൻ അൽ ജാബർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ലോകത്തിന്റെ ഊർജ്ജ വിതരണത്തെ ബന്ദിയാക്കുന്നതിലൂടെ സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതമാണ് ദുസ്സഹമാകുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു. ഇതിനിടെ ഹൂതി വിമതരും സമാനമായ രീതിയിൽ കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് പണം ഈടാക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഈ തർക്കം നീണ്ടുപോയാൽ ലോകം കാണാൻ പോകുന്നത് കടുത്ത ദാരിദ്ര്യവും സാമ്പത്തിക തകർച്ചയുമായിരിക്കും. നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളിലൂടെ ഈ കുരുക്ക് അഴിച്ചില്ലെങ്കിൽ ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ എഞ്ചിൻ എന്നെന്നേക്കുമായി നിലച്ചുപോകുന്ന അവസ്ഥ സംജാതമായേക്കാം.
Iran’s strategic control over the Strait of Hormuz, turning it into a geopolitical ‘toll booth,’ is reshaping the global economic order. By partially closing this vital waterway, through which 20% of the world’s oil flows, Iran has triggered a massive energy crisis, pushing oil prices above $100 per barrel. While friendly nations like China receive concessions, the restrictions on others are creating a global supply chain bottleneck and raising fears of a worldwide recession.