കേന്ദ്രത്തിന് വന്‍ തിരിച്ചടി; ന്യൂസ്‌ക്ലിക്കിനെതിരായ ഇ.ഡി. കേസ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി; മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിനെതിരായ അധികാര ദുർവിനിയോഗമെന്ന് വിമർശനം

ന്യൂഡൽഹി: അനധികൃതമായ രീതിയിൽ വിദേശഫണ്ട് സ്വീകരിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് പ്രമുഖ സ്വതന്ത്ര വാർത്താപോർട്ടലായ ന്യൂസ്‌ക്ലിക്കിനും അതിന്റെ സ്ഥാപകനായ പ്രബീർ പുരകായസ്തയ്ക്കും എതിരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്ന എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് (ഇ.ഡി.) കേസ് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി പൂർണ്ണമായി റദ്ദാക്കി. ഡൽഹി പോലീസിന്റെ സാമ്പത്തിക കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗം മുൻപ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്.ഐ.ആറും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇ.ഡി. തയ്യാറാക്കിയ ഇ.സി.ഐ.ആറും (ECIR) ആണ് ഹൈക്കോടതി ഇപ്പോൾ നിയമപരമായി റദ്ദാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിലെ ജസ്റ്റിസ് നീനാ ബൻസാൽ കൃഷ്ണയാണ് മാധ്യമ സ്ഥാപനത്തിനും അതിന്റെ എഡിറ്റർക്കും വലിയ ആശ്വാസം നൽകുന്ന ഈ നിർണ്ണായക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. കേന്ദ്ര അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ മാധ്യമങ്ങൾക്കെതിരെ നടത്തുന്ന ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിന് ഒട്ടും യോജിച്ചതല്ലെന്ന് വിധിന്യായം പുറപ്പെടുവിച്ചുകൊണ്ട് കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. രാജ്യത്തെ സ്വതന്ത്രവും നിഷ്പക്ഷവുമായ മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തെ തകർക്കാനും ഭയപ്പെടുത്താനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള കടുത്ത അധികാര ദുർവിനിയോഗമാണ് ഈ കേസിന് പിന്നിൽ നടന്നതെന്നും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി കടുത്ത ഭാഷയിൽ വ്യക്തമാക്കി.

ഏകദേശം ഒന്നരവർഷത്തോളമായി കേന്ദ്ര ഏജൻസിയായ ഇ.ഡി. ഈ മാധ്യമ സ്ഥാപനത്തിനെതിരെ അതീവ രഹസ്യമായും പരസ്യമായും വിപുലമായ അന്വേഷണങ്ങൾ നടത്തിവരികയായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത്രയും നീണ്ട കാലയളവിലുടനീളം അന്വേഷണം നടത്തിയിട്ടും പ്രതികൾക്കെതിരെ കുറ്റകരമായ യാതൊരുവിധ തെളിവുകളും കണ്ടെത്താൻ ഏജൻസിക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും കോടതി തങ്ങളുടെ ഉത്തരവിൽ പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പോലീസിന്റെ എഫ്.ഐ.ആറുകളിലെ ആരോപണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ശരിയാണെന്ന് താൽക്കാലികമായി അംഗീകരിച്ചാൽത്തന്നെയും അതിൽ പ്രതികൾക്കെതിരെ ചേർത്തിട്ടുള്ള കടുത്ത ജാമ്യമില്ലാ വകുപ്പുകൾ നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലായിരുന്നെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. രാജ്യത്തെ നിലവിലുള്ള എല്ലാ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും കൃത്യമായി പാലിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് ന്യൂസ്‌ക്ലിക്ക് വിദേശത്തുനിന്ന് സംഭാവനകൾ സ്വീകരിച്ചതെന്നും കോടതി തന്റെ വിധിയിൽ അടിവരയിട്ട് വ്യക്തമാക്കി. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാജ്യമായ ചൈനയിൽനിന്ന് പണം സ്വീകരിച്ച് അവർക്ക് അനുകൂലമായ പ്രചാരണം ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ നടത്തിയെന്നാരോപിച്ചാണ് കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ വകുപ്പുകൾ (PMLA) ചുമത്തി ഇ.ഡി. മുൻപ് കേസെടുത്തിരുന്നത്.

ഈ വിവാദ കേസിന്റെ അന്വേഷണ ഭാഗമായി 2023 ഒക്ടോബറിൽ പ്രബീർ പുരകായസ്തയെ ഡൽഹി പോലീസ് പ്രത്യേക റെയ്ഡിലൂടെ ക്രൂരമായി അറസ്റ്റ് ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ അറസ്റ്റ് പൂർണ്ണമായും നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ച് പിന്നീട് 2024 മേയിൽ രാജ്യത്തെ പരമോന്നത നീതിപീഠമായ സുപ്രീംകോടതി അദ്ദേഹത്തെ തടവിൽ നിന്നും മോചിപ്പിച്ചു. കേന്ദ്രത്തിലെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയുടെയും കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെയും ജനവിരുദ്ധ നയങ്ങളുടെ നിരന്തര വിമർശകനായ പ്രബീർ പുരകായസ്തയെ അതീവ കടുത്ത യു.എ.പി.എ. (UAPA) നിയമപ്രകാരമാണ് പോലീസ് തടവിലിട്ടിരുന്നത്. ഇതിനൊപ്പം രാജ്യദ്രോഹപരമായ ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചന, സമൂഹത്തിൽ പരസ്പരം സ്പർധ വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ കടുത്ത കുറ്റങ്ങളും ചുമത്തിയാണ് ഡൽഹി പോലീസ് അദ്ദേഹത്തെ അന്ന് പീഡിപ്പിച്ചത്. വിവിധ മൂന്ന് ചൈനീസ് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നായി 115 കോടിയോളം രൂപ അവിഹിതമായി ന്യൂസ് ക്ലിക്കിന്റെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് എത്തിയെന്നാണ് ഇ.ഡി.യും പോലീസിന്റെ സാമ്പത്തിക കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗവും കോടതിയിൽ ആരോപിച്ചിരുന്നത്.

കേന്ദ്ര ഏജൻസികൾ ഉന്നയിച്ച കോടികളുടെ ഈ സാമ്പത്തിക ആരോപണങ്ങളെല്ലാം കേവലം രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്ന ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ പുതിയ ഉത്തരവ്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ തെറ്റായ നയങ്ങളെ ധീരമായി ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന മാധ്യമങ്ങളെ കേന്ദ്ര ഏജൻസികളെ ഉപയോഗിച്ച് വേട്ടയാടുന്ന പ്രവണതയ്ക്ക് ഈ വിധി വലിയൊരു തിരിച്ചടിയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ന്യൂസ്‌ക്ലിക്കിന് അനുകൂലമായി കോടതി വിധി വന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ രാജ്യത്തെ വിവിധ മാധ്യമ സംഘടനകളും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരും കോടതി തീരുമാനത്തെ വലിയ രീതിയിൽ സ്വാഗതം ചെയ്തു. മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ നീതിപീഠങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ശക്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ് ഈ മാതൃകാപരമായ വിധിന്യായം. വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഈ വിധിക്കെതിരെ സുപ്രീംകോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകാൻ ഇ.ഡി. ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിയമോപദേശം തേടുമെന്നാണ് ഡൽഹിയിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന സൂചനകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

പ്രബീർ പുരകായസ്തയ്ക്ക് എതിരെ ചുമത്തിയ യു.എ.പി.എ കേസുകളിലെ മറ്റ് സാങ്കേതിക തടസ്സങ്ങളും ഈ ഹൈക്കോടതി വിധി വന്നതോടെ നിയമപരമായി ഇല്ലാതാകുമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിഭാഷകർ പ്രത്യാശ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ സൂചികകൾ ഇടിയുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഈ വിധി ആഗോളതലത്തിലും വലിയ രീതിയിൽ ചർച്ചയാകും. സ്വതന്ത്രമായ വാർത്തകൾ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന ഓൺലൈൻ പോർട്ടലുകൾക്ക് കൂടുതൽ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ ഈ വിധി പുതിയൊരു വഴിവിളക്കായി മാറും. ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളെ കരിനിയമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പൂട്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഭരണാധികാരികളുടെ കണ്ണ് തുറപ്പിക്കുന്നതാണ് ജസ്റ്റിസ് നീനാ ബൻസാലിന്റെ ഈ ധീരമായ നിരീക്ഷണം. പത്രപ്രവർത്തക യൂണിയൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംഘടനകൾ പ്രബീർ പുരകായസ്തയുടെ ഈ നിയമപരമായ വിജയത്തെ ഒരു വലിയ പോരാട്ടവീര്യമായിട്ടാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ കോടതികളിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന ഇത്തരം വ്യാജ കേസുകൾ പലപ്പോഴും നിരപരാധികളായ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തിലെ വിലപ്പെട്ട വർഷങ്ങളാണ് ഇല്ലാതാക്കുന്നത്. പ്രബീർ പുരകായസ്തയെപ്പോലെയുള്ള മുതിർന്ന ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകനെ മാസങ്ങളോളം ജയിലിലിടാൻ കാണിച്ച ആവേശം തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കുന്നതിൽ അന്വേഷണസംഘം കാണിച്ചില്ലെന്ന് പ്രൊസിക്യൂഷൻ വൃത്തങ്ങൾ തന്നെ സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്. ചൈനീസ് ബന്ധം ആരോപിച്ച് രാജ്യത്തെ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളെയും മാധ്യമങ്ങളെയും ഒരേപോലെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കാൻ മുൻപ് ഭരണകക്ഷി ഈ കേസ് പാർലമെന്റിൽ വലിയ ആയുധമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ നിയമത്തിന്റെ കൃത്യമായ പരിശോധനയിൽ ഈ ആരോപണങ്ങളെല്ലാം വെറും പുകമറ മാത്രമായിരുന്നെന്ന് ഇപ്പോൾ പൊതുസമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ പൂർണ്ണമായി തെളിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളും ഈ കോടതി വിധിയെ മുൻനിർത്തി കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഏകാധിപത്യ നിലപാടുകൾക്കെതിരെ കടുത്ത വിമർശനവുമായി സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഈ കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ നിയമപരമായ തുടർനടപടികൾ ഡൽഹിയിലെ വിചാരണ കോടതികളിൽ വേഗത്തിൽ പൂർത്തിയാകും. കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ നിരോധന നിയമത്തിലെ കർശനമായ ചട്ടങ്ങൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെ സുപ്രീംകോടതിയും മുൻപ് പലതവണ കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. പ്രബീർ പുരകായസ്തയ്ക്കും ന്യൂസ്‌ക്ലിക്കിനും നേരിട്ട ഈ കനത്ത സാമ്പത്തിക-മാനസിക നഷ്ടങ്ങൾക്ക് കേന്ദ്ര സർക്കാർ വലിയ വില നൽകേണ്ടിവരുമെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. എന്തായാലും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്നും പുറത്തുവന്ന ഈ സുപ്രധാന വാർത്ത നിലവിൽ രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള മാധ്യമ വൃത്തങ്ങളിൽ വലിയൊരു തരംഗമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നാലാം തൂണായ മാധ്യമങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതിന്റെ അനിവാര്യതയാണ് ഈ കേസ് വീണ്ടും രാജ്യത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.

English Summary

The Delhi High Court has quashed the money laundering case registered by the Enforcement Directorate (ED) against the news portal NewsClick and its founder Prabir Purkayastha. Justice Neena Bansal Krishna set aside both the Delhi Police Economic Offences Wing’s FIR and the ED’s ECIR, terming the investigation a gross misuse of official power against independent journalism. The court observed that despite a 1.5-year long probe, no incriminating evidence was found and affirmed that NewsClick received foreign funds entirely in accordance with the law.